مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) روان‌شناسی و دین 2008-1782 1 1 2008 05 16 نقش رفتارهاى دینى در بهداشت روانى (1) 87 114 16 FA سیدمهدی موسوی اصل دانشیار - پژوهشگاه حوزه و دانشگاه Journal Article 2008 06 16 Today, studying the effects of piety on mental health is a practical and interesting topic for both scholars and ordinary people. Although different parameters of piety are closely interrelated, they can be classified under two main categories, i.e. "beliefs and "actions", and studied separately. Here, we just study the role of religious actions on mental health. In the first place, the religious actions themselves can be classified as either ritual or moral. A ritual action is usually performed in connection with God (or His saints), but a moral action is performed to establish connections with others. In this article, we study the role of ritual action in mental health, and in the next issue of the journal, we will explore the role of moral behavior in this connection. Ritual actions consist of various types such as prayer, fasting, pilgrimage, ritual seclusion or I' tekaf, and invocation. These common effects as well as specific ones, among which we have chosen the following ones to deal with, are as follows: mental peace, heightening the mental capacity, satisfying the need for worship, personal consistency, inner purification, obtaining moral virtues, strengthening of personal will, preparing the ground for returning to oneself, social support and gaining religious and mystical experiences. امروزه، بررسى پى آمدهاى دین دارى بر بهداشت روانى، از بحث هاى کاربردى و پرطرفدار در میان پژوهشگران و عموم مردم به شمار مى رود. گرچه مؤلفه هاى گوناگون دین دارى، پیوند تنگاتنگى با یکدیگر دارند، مى توان آنها را در دو مقوله اساسى «باورها» و «رفتارها» جاى داد و جداگانه به بررسى هر کدام پرداخت. در اینجا، تنها به نقش رفتارهاى دینى در سلامت روانى مى پردازیم. در نگاه نخست، خود رفتارهاى دینى را نیز مى توان در دو دسته رفتارهاى عبادى و رفتارهاى اخلاقى قرار داد. رفتار عبادى معمولاً در زمینه ارتباط با خداوند (یا اولیاى او) انجام مى گیرد و رفتار اخلاقى به منظور برقرارى رابطه با دیگران است. در این مقاله، به نقش رفتارهاى عبادى در بهداشت روانى مى پردازیم و در شماره آینده، نقش رفتارهاى اخلاقى را مى کاویم. رفتار عبادى، انواع گوناگونى مانند نماز، روزه، حج، زیارت، اعتکاف و دعا را شامل مى شود. این عبادت ها، پى آمدهاى مشترک و نیز ویژه اى دارند که از میان پى آمدهاى مشترک آنها، به این موارد پرداخته ایم: آرامش روانى، بالا بردن ظرفیت روانى، ارضاى نیاز به پرستش، انسجام شخصیتى، پاک سازى درون، به دست آوردن فضیلت هاى اخلاقى، تقویت اراده، زمینه سازى براى بازگشت به خود، حمایت اجتماعى و به دست آوردن تجربه هاى دینى و عرفانی.