TY - JOUR ID - 5002531 TI - بررسی تطبیقی انسان کامل و روش دستیابی به آن در اندیشه عرفانی مولانا و روان‌شناسی انسان‌گرای فرانکل JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 3 LA - fa SN - 2008-1782 AU - Ranjbar, Ali hosein AD - دانشجوی دکتری AU - Kakaie, Ghasem AD - استاد - گروه فلسفه دانشگاه شیراز AU - , Mohammad Ali AD - استاد - روان شناسی دانشگاه شیراز AU - , Reza AD - عضو هیئت علمی - دانشگاه ادیان و مذاهب Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 19 IS - 1 SP - EP - KW - واژگان کلیدی: انسان کامل KW - مولانا KW - فرانکل KW - معناجویی KW - روان‌شناسی انسان‌گرا DO - 10.22034/ravanshenasi.2025.5002531 AB - پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی مفهوم انسان کامل و مسیر دستیابی به آن در دو منظومه فکری عرفان اسلامی (مولانا) و روان‌شناسی انسان‌گرا (فرانکل) انجام شده است. این دو رویکرد، با وجود تفاوت‌های بنیادین در مبانی هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی، در ارائه تصویری تعالی‌محور از انسان، نقاط اشتراک قابل‌توجهی دارند. این مطالعه با روش، تحلیل موضوعی و رویکرد فلسفی-مفهومی، به مقایسه دیدگاه‌ها در پنج محور پرداخته: مفهوم انسان کامل، ویژگی‌ها، مسیر تحقق، موانع و راهکارهای دستیابی به آن. یافته‌ها نشان می‌دهد که مولانا انسان کامل را مظهری از اسماء الهی می‌داند که در پرتو عشق، ریاضت و فنا فی‌الله به مقام بقا بالله و خلافت می‌رسد. در مقابل، فرانکل انسان کامل را فردی معناجو، مسئول و آزاد معرفی می‌کند که در دل رنج و بحران، با انتخاب آگاهانه به رشد وجودی می‌رسد. در هر دو دیدگاه، مفاهیمی چون عشق، معنا، مسئولیت‌پذیری، و گذر از خود، از ارکان اصلی رشد و کمال تلقی می‌شوند. تفاوت اصلی در خاستگاه معناست: معنا در عرفان مولوی، ریشه‌ای الهی و شهودی دارد، در حالی که در روان‌شناسی فرانکل، تجربه‌محور و اگزیستانسیال است. این تطبیق نشان می‌دهد که امکان گفت‌وگویی میان‌رشته‌ای میان عرفان اسلامی و روان‌شناسی معناگرا در جهان معاصر وجود دارد. UR - https://ravanshenasi.nashriyat.ir/node/5002531 L1 - ER -