TY  - JOUR
ID  - 5002706
TI  - ضرورت تحول در نظام آموزشی به‌منظور کاربردی‌سازی روش‌های اجتهادی در علوم انسانی: الگویی موردی در روان‌شناسی خانواده *
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 3
LA  - fa
SN  - 2008-1782
AU  - Nouralizadeh Mianaji, Masuod
AD  - استادیار - گروه روان‌شناسی دانشگاه شاهد
AU  - Rahimi, Abdollah
AD  - مربی - اخلاق و تربیت
AU  - Zarei, Fereshteh
AD  - 
Y1  - 2026
PY  - 2026
VL  - 19
IS  - 3
SP  - 51
EP  - 78
KW  - روش اجتهادی
KW  - تحول آموزشی
KW  - روان‌شناسی خانواده
KW  - تحلیل متون اسلامی
KW  - تحلیل فقاهتی
KW  - تحلیل پیرافقاهتی
DO  - 10.22034/ravanshenasi.2026.5002706
AB  - این پژوهش با رویکرد کیفی و با روش مبتنی‌بر طراحی (DBR)، با هدف ارائۀ یک الگوی تحولی نظام‌مند برای آموزش و کاربردی‌سازی روش‌های اجتهادی در علوم انسانی، با مطالعۀ موردی روان‌شناسی خانواده انجام شد. چارچوب اصلی مبتنی‌بر روش اجتهادی در علوم اسلامی، روزآمدسازی و متناسب‌سازی گام‌به‌ گام آن در علوم انسانی و روان‌شناختی بود. هدف کاربردی آن، توانمندسازی دانش‌پژوهان برای فهم، استخراج و تحلیل روان‌شناختی از متون قرآنی و حدیثی مبتنی‌بر شواهد روش‌شناختی بود. یافته‌های پژوهش در سه محور حاصل شد: ۱. تدوین «نقشۀ ‌جامع آموزشی» در قالب مدلی شش‌گامی و سلسله‌مراتبی که از سواد متنی ‌ـ ‌زبان‌شناختی (ادبیات عرب، قرآن و ‌حدیث) آغاز شده و پس از سواد اجتهادی (اصول فقه و استنباط) و سواد تحلیل تخصصی ـ روان‌شناختی متون ‌اسلامی، به سواد تحلیل کاربردی شواهد‌محور (‌تحلیل پیرافقاهتی و فقاهتی متون) منتهی می‌شود تا بستر ‌تبیین و نظریه‌پردازی علمی را فراهم کند؛ ۲. تدوین «طرح‌های درسی تحلیل‌ اجتهادی متون اسلامی» شامل تحلیل پیرافقاهتی و ‌تحلیل فقاهتی متون خانواده با رویکرد روان‌شناختی، با تأکید بر آموزش عملی شیوه‌های به‌کارگیری قواعد ادبی، معناشناختی، تفسیری، فقه‌الحدیثی و اصول ‌استنباط؛ ۳. «پیاده‌سازی الگو» روی نمونۀ موردی خانواده که امکان‌پذیری استخراج عینی الگوهای روان‌شناختی و ‌کارایی آن در ایجاد یک اکوسیستم یادگیری را نشان داد. این الگو چارچوبی تحولی برای آموزش روش‌محور است که با یکپارچه‌سازی سوادهای چندلایه، مسیری نظام‌مند برای کاربردی‌سازی روش‌های اجتهادی در روان‌شناسی و دیگر علوم انسانی و بازطراحی برنامه‌های درسی هدفمند را فراهم می‌کند.
UR  - https://ravanshenasi.nashriyat.ir/node/5002706
L1  - https://ravanshenasi.nashriyat.ir/sites/ravanshenasi.nashriyat.ir/files/article-files/5002706-1792840006.pdf
ER  -