TY - JOUR ID - 5002708 TI - تحول روان‌شناختی بر اساس حکمت متعالیه: مؤلفه‌ها و روابط بین آنها* JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 3 LA - fa SN - 2008-1782 AU - Sabouri , Seyed Hadi AD - کارشناس ارشد - روان شناسی عمومی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) AU - Ahmadi Mohammad Abadi, Mohammad Reza AD - دانشیار - گروه روان شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 19 IS - 3 SP - 7 EP - 28 KW - تحول روان‌شناختی KW - حمکت متعالیه KW - تحلیل محتوا DO - 10.22034/ravanshenasi.2026.5002708 AB - هدف از این پژوهش، دستیابی به مؤلفه‌های تحول روان‌شناختی بر اساس حکمت متعالیه و نیز تبیین روابط بین آنهاست. پژوهش حاضر با روش کیفی از نوع تحلیل محتوا بود. داده‌ها از طریق مطالعه و فیش‌برداری از کتب، مقالات و نیز از کتابخانه‌های الکترونیک جمع‌آوری و طبقه‌بندی گردیده است. بر اساس یافته‌های پژوهش، ماهیت تحول روان‌شناختی، به فعلیت رسیدن تدریجی استعدادهای بالقوة انسان است که غایت آن تقرب به وجود کامل (باری تعالی) می‌باشد. آنچه که در فرآیند تحول روان‌شناختی در حال تغییر است را می‌توان به سه دستة شناختی شامل ادراک عینی، ادراک نیم‌انتزاعی و ادراک کلی؛ گرایشی شامل شوقیه و اراده؛ و کنشی شامل بازی‌محوری، حسن و قبح‌محوری و مصلحت‌محوری تقسیم نمود. از منظر ملاصدرا، شناخت موجب شکل‌گیری گرایش و گرایش موجب کنش در انسان خواهد شد. همچنین این ترتیب به‌صورت معکوس نیز وجود دارد؛ یعنی کنش موجب شکل‌گیری گرایش و گرایش نیز منجر به شناخت دیگری در نفس خواهد شد. بنابراین هرکدام از شناخت و کنش در تحقق دیگری مدخلیت دارند، اما شناخت مانند نفس که بعد اصلی انسان است و کنش مانند بدن که ابزار محسوب می‌شود؛ درنتیجه، قوام کنش به علم مانند قوام بدن به نفس است، اما شرط دوام و ازدیاد شناخت مراقبت از کنش‌هاست. UR - https://ravanshenasi.nashriyat.ir/node/5002708 L1 - https://ravanshenasi.nashriyat.ir/sites/ravanshenasi.nashriyat.ir/files/article-files/5002708-1792839850.pdf ER -