مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) روان‌شناسی و دین 2008-1782 19 2 2026 06 22 مدل مفهومی «احساس کهتری مطلوب» بر اساس منابع اسلام 23 46 5003065 10.22034/ravanshenasi.2026.5003065 FA محسن اکبری 0009-0002-4681-4723 محمدرضا جهانگیرزاده قمی استادیار - روانشناسی عمومی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0003-4274-3745 Journal Article 2025 11 04 The aim of the present study was to develop a conceptual model of desired inferiority based on Islamic sources and to examine its validity. According to the purpose, a mixed qualitative and quantitative method was used. In the qualitative part, first, using the semantic domain method, 142 religious propositions were collected through 15 related words via purposive sampling and analyzed using the qualitative content analysis method of Shayeh and Shannon through inductive qualitative content analysis in three stages: open coding, axial coding, and selective coding. Then, in the quantitative part, the validity of the findings was evaluated and confirmed by 7 experts based on the expert opinion assessment method by calculating the content validity index and content validity ratio. The research findings showed that the concept of inferiority in Islamic sources can be divided into two levels: desired inferiority and undesirable inferiority. Desired inferiority is a concept consisting of the categories of realistic attitude toward oneself and others, constructive emotion, and perfection-oriented action. Conducting this research provides a suitable basis for designing a questionnaire and developing an intervention protocol for self-esteem." هدف پژوهش حاضر، تدوین مدل مفهومی احساس کهتری مطلوب بر اساس منابع اسلامی و بررسی میزان روایی آن بود. با توجه به هدف، از روش آمیختة کیفی و کمی استفاده شد. در ‌بخش کیفی، ابتدا با استفاده از روش حوزه‌های معنایی، به‌وسیلة 15 واژة مرتبط، 142 گزارة دینی از طریق نمونه‌گیری هدفمند جمع‌آوری و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی شیه و شانون به‌ شیوة تحلیل محتوای کیفی استقرایی، طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت؛ سپس در‌ بخش کمی، اعتبار یافته‌ها بر اساس روش ارزیابی نظرات کارشناسان، توسط 7 متخصص با محاسبة شاخص روایی محتوا و نسبت روایی محتوا ارزیابی و تأیید شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که مفهوم احساس کهتری در منابع اسلامی، به دو سطح احساس کهتری مطلوب و احساس کهتری نامطلوب قابل تقسیم است. احساس کهتری مطلوب، مفهومی متشکل از مقوله‌های نگرش واقع‌بینانه به خود و دیگران، عاطفة سازنده و کنش‏ کمال‌آفرین است. اجرای این پژوهش، زمینة مناسبی را برای طراحی پرسش‌نامه و تدوین پروتکل مداخله در عزت‌نفس فراهم می‏آورد. https://ravanshenasi.nashriyat.ir/sites/ravanshenasi.nashriyat.ir/files/article-files/5003065-1789377857.pdf