مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 04 مدل مفهومی درگیری تحصیلی گروه فراگیران مبتنی بر روایات اسلامی 5003083 10.22034/ravanshenasi.2026.5003083 FA سیدمرتضی سعادتمند ایوری دانشجوی دکتری - روان شناسی موسسه امام خمینی 0000-0001-7322-8979 حمید رفیعی هنر استادیار - پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 0000-0003-0614-3435 Journal Article 2026 01 25 "Academic engagement" is a construct based on psychological dimensions in educational psychology that monitors the quality of learners' efforts in the education process. The present research aims to discover the psychological capacity of the narratives of the innocents, peace be upon them, in describing the dimensions of academic activity, identified and presented a conceptual model of the academic engagement of the group of learners. For this purpose, the qualitative method of thematic analysis was used. First, Islamic sources were screened, and after selecting reliable sources, setting semantic criteria for searching in hadiths, they were studied and then analyzed. After examining the basic and helpful concepts for educational situations and identifying the components that shape the students' academic behavior, a conceptual model of the academic engagement of the students' group was developed and proposed. The findings showed that five core components of academic engagement for the group of learners can be identified from the analysis of the theme in the data related to this construct. These conceptual cores are: motivational conflict, cognitive conflict, behavioral conflict, emotional conflict and spiritual conflict. Each of the mentioned basic components can be explained with some Islamic concepts mentioned in the hadiths. «درگیری تحصیلی»، سازه ای مبتنی بر ابعاد روان شناختی در روان شناسی تربیتی است که به کیفیت تلاش فراگیران در فرایند تحصیل اشاره دارد. پژوهش حاضر به هدف کشف ظرفیت روان شناختی روایات معصومین علیهم السلام در توصیف ابعاد کنش وری تحصیلی، اقدام به شناسائی و ارائه مدل مفهومی درگیری تحصیلی گروه فراگیران کرد. برای این هدف، از روش کیفی تحلیل تماتیک استفاده شد. ابتدا منابع اسلامی غربالگری شد و بعد از گزینش منابع معتبر، تنظیم ملاک های معنایی برای جستجو در روایات، مورد مطالعه و سپس تحلیل قرار گرفت. بعد از بررسی مفاهیم اساسی و مشیر به موقعیت های تحصیلی و شناسائی مولفه های شکل دهنده رفتار تحصیلی فراگیران، مدل مفهومی درگیری تحصیلی گروه فراگیران تدوین و پیشنهاد شد. یافته ها نشان داد که از تحلیل مضمون (تم) در داده های مشیر به این سازه، پنج مولفه ی هسته ای درگیری تحصیلی برای گروه فراگیران شناسائی می شود. این هسته های مفهومی عبارتند از: درگیری انگیزشی، درگیری شناختی، درگیری رفتاری، درگیری عاطفی و درگیری معنوی. هر یک مولفه های اساسی اشاره شده، با برخی از مفاهیم اسلامی آمده در روایات قابل تبیین خواهد بود.