TY  - JOUR
    ID  - 5003122
    TI  - چرخۀ آسیب‌شناختی عدم تحمل بلاتکلیفی: ارائۀ مدلی مفهومی با رویکرد اسلامی
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 3
    LA  - fa
    SN  - 2008-1782
        AU  - Nikzad, Mohammad Javad
      AD  - 
          AU  - Nouralizadeh Mianaji, Masuod
      AD  - استادیار - گروه روان‌شناسی دانشگاه شاهد
          AU  - Jodeiri, Jafar
      AD  - استادیار - دانشگاه معارف
        Y1  - 2026
    PY  - 2026
    VL  - 19
    IS  - 2
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - عدم تحمل بلاتکلیفی؛ چرخه آسیب‌شناختی؛ روان‌شناسی اسلامی؛ مدل مفهومی؛ اضطراب فراگیر؛ سلامت روان
    DO  - 10.22034/ravanshenasi.2026.5003122
    AB  - هدف: عدم تحمل بلاتکلیفی، سازه‌ای روان‌شناختی‌ست که در شکل‌گیری و ماندگاری اختلال اضطراب فراگیر، نقشی بنیادین دارد. پژوهش حاضر به دلیل نبود مدلی مفهومی برای تبیین آسیب‌شناختی این سازه با رویکرد اسلامی انجام شد تا ابعاد شناختی، هیجانی و رفتاری آن را تبیین کند.
روش: این پژوهش بنیادی، با رویکرد کیفی انجام شد. داده‌ها به شیوۀ اسنادی گردآوری، و مؤلفه‌ها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی در چارچوب مدل‌یابی مفهومی براساس متون اسلامی بررسی شدند. مؤلفه‌ها و مدل، توسط هفت کارشناس علوم اسلامی و روانشناسی با استفاده از شاخص روایی͏محتوایی (CVI) ارزیابی شد.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها نشان داد «خدا‌ناآگاهی» و «نبود ادراک از واقعیت‌های توحیدی»، مؤلفه‌های بنیادین در شکل‌گیری باورهای منفی نسبت به بلاتکلیفی (نبود خیرباوری) هستند. این باورها، زمینه‌ساز تفسیرهای تهدیدآمیز از موقعیت‌های مبهم شده و به بروز نشانه‌های عدم تحمل بلاتکلیفی می‌انجامند. افراد برای مدیریت نگرانی، به راهبردهای ناکارآمدی روی می‌آورند که چرخه‌ای از نگرانی و اضطراب را شکل می‌دهد و پیامدهایی مانند افکار منفی، کاهش عملکرد، و بروز علائم فیزیولوژیکی اضطراب را در پی دارد.
نتیجه‌گیری: تبیین چرخۀ آسیب‌شناختی عدم تحمل بلاتکلیفی، نیازمند توجه به نقش مؤلفه‌های دینی و بهره‌گیری از مدلی مفهومی است که ابعاد شناختی، هیجانی و رفتاری این سازه را تحلیل کند.
    UR  - https://ravanshenasi.nashriyat.ir/node/5003122
    L1  -     ER  -