TY  - JOUR
    ID  - 5003253
    TI  - نقش مبانی اخلاق اسلامی در شکل گیری روان‌شناسی اسلامی از دیدگاه علامه محمدتقی مصباح
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 3
    LA  - fa
    SN  - 2008-1782
        AU  - Rafiei, Hasan
      AD  - 
        Y1  - 2027
    PY  - 2027
    VL  - 19
    IS  - 4
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - روان‌شناسی اسلامی
KW  - اخلاق اسلامی
KW  - علامه مصباح یزدی
KW  - حبّ ذات
KW  - ضرورت بالقیاس
KW  - شاکله
KW  - سلامت روان
    DO  - 10.22034/ravanshenasi.2026.5003253
    AB  - گسست میان «دانش توصیفی روان‌شناسی» و «دانش هنجاری اخلاق» و تفکیک واقعیت از ارزش، همواره چالشی بنیادین در پارادایم‌های مدرن علوم انسانی بوده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، نقش مبانی اخلاق اسلامی را در نظام‌سازی و شکل‌گیری ماهیت روان‌شناسی از دیدگاه علامه مصباح یزدی (ره) تبیین می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که نظریه فلسفی «ضرورت بالقیاس»، با عبور از دوگانه‌انگاری‌ها، گزاره‌های اخلاقی را به روابط عینی و علی-معلولیِ سلامت‌ساز تبدیل کرده و پیوندی تکوینی میان «هست‌ها» و «بایدها» برقرار می‌سازد. در این نظام، «حبّ ذات» یگانه خاستگاه انگیزش است که سلامت آن در گرو جهت‌دهی صحیح به سوی مصادیق کمال حقیقی است و شخصیت، همان «شاکله» یا ملکات رسوخ‌یافته در نفس از طریق اراده می‌باشد. همچنین سلامت روان به معنای حرکت اشتدادی به سوی قرب الهی تعریف شده و آسیب‌شناسی روانی بر نظریات «تزاحم تمایلات» و «واژگونگی هویت» استوار است؛ جایی که طغیان رذایل اخلاقی موجب فروپاشی سلسله‌مراتب قوا و مسخ حقیقت انسانی می‌شوند. نتیجه آنکه روان‌شناسی اسلامی بدون ابتنا بر نقشه‌راه تکوینی اخلاق، فاقد اعتبار معرفت‌شناختی و کارآمدی درمانی است.
    UR  - https://ravanshenasi.nashriyat.ir/node/5003253
    L1  -     ER  -