TY - JOUR ID - 5003314 TI - نقش فطرت در تحول روان‌شناختی انسان از منظر منابع اسلامی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 3 LA - fa SN - 2008-1782 AU - Ahmadi Mohammad Abadi, Mohammad Reza AD - دانشیار - گروه روان شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 19 IS - 2 SP - 7 EP - 22 KW - تحول KW - فطرت KW - وراثت KW - اختيار KW - ارادة آزاد انسان KW - عوامل مؤثر بر تحول DO - 10.22034/ravanshenasi.2026.5003314 AB - دانش روان‌شناسی معاصر، وراثت، محیط، تعامل وراثت و محیط و همچنین اختیار را عوامل مؤثر بر تحول انسان می‌داند. از طرف دیگر، آموزه‌های اسلام انسان را دارای خلقتی ویژه و منحصربه‌فرد دانسته و تغییرات در وی را در کنار عوامل پیش‌‌گفته برخاسته از نوع خلقتش و به‌اصطلاح فطرت معرفی می‌کند. هدف پژوهش حاضر ضمن اذعان به نقش عوامل فرامادی مانند خدا، ملائکه و شیطان، صرفاً تبیین نقش فطرت بر تحول و دگرگونی‌های روان‌شناختی انسان در چهارچوب منابع اسلامی است. این پژوهش که با روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شد، با تکیه بر منابع روان‌شناسی و منابع اسلامی (اعم از آیات و روایات) عوامل مؤثر بر رشد مورد مطالعه و تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. بدین منظور ابتدا دیدگاه‌های روان‌شناختی دربارة عوامل دگرگونی‌های روان‌شناختی انسان جمع‌آوری و دسته‌بندی شد؛ سپس به آیات قرآن، تفاسیر معتبر و روایات اسلامی مراجعه شد و در ادامه عوامل مؤثر بر رشد انسان از دیدگاه منابع اسلامی مورد تحلیل محتوایی و جمع‌بندی قرار گرفت. یافته‌های تحقیق نشان داد: اولاً روان‌شناسان عوامل مؤثر بر تحول روان‌شناختی انسان را در چهار عامل وراثت، محیط، تعامل وراثت و محیط، و اراده منحصر می‌دانند؛ ثانیاً از منظر منابع اسلامی علاوه بر این عوامل چهارگانه، عامل فطرت نیز بر تحول و دگرگونی‌های روان‌شناختی انسان تأثیرگذار هستند که در روان‌شناسی معاصر از آن سخنی به میان نیامده است. UR - https://ravanshenasi.nashriyat.ir/node/5003314 L1 - https://ravanshenasi.nashriyat.ir/sites/ravanshenasi.nashriyat.ir/files/article-files/5003314-1788679147.pdf ER -