TY  - JOUR
ID  - 5004064
TI  - ساخت و اعتباریابی مقیاس ارزیابی مزاج مبتنی بر منابع اسلامی
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 3
LA  - fa
SN  - 2008-1782
AU  - ُSeifi, Seyed Ali Reza
AD  - مربی
AU  - Ayashm, Mohammad Hossein
AD  - دانشجوی دکتری روانشناسی - دانشگاه تبریز
AU  - Jan Bozorgi, Masuod
AD  - استاد - گروه روان‌شناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
AU  - Shojai, Mohammad Sadegh
AD  - 
Y1  - 2027
PY  - 2027
VL  - 19
IS  - 4
SP  - 
EP  - 
KW  - مزاج‌های چهارگانه
KW  - شخصیت
KW  - طب سنتی
KW  - کتل
DO  - 10.22034/ravanshenasi.2026.5004064
AB  - پژوهش حاضر با هدف ساخت و اعتباریابی مقیاس ارزیابی مزاج مبتنی بر منابع اسلامی و فراهم‌آوردن شواهدی از روایی همگرای آن بر اساس مدل شخصیت ۱۶ عاملی کتل انجام شد. پژوهش با روش آمیخته (کیفی–کمّی) انجام گرفت. در بخش کیفی، با تحلیل محتوای جهت‌دار متون اسلامی و کتب طب سنتی، مؤلفه‌های مزاج استخراج و بر اساس آن گویه‌های مقیاس تدوین شد. روایی محتوایی توسط ۱۰ کارشناس بررسی گردید. در بخش کمّی، مقیاس روی ۴۴۶ نفر اجرا و روایی سازه با تحلیل عاملی تأییدی و پایایی با آلفای کرونباخ و روش دونیمه‌سازی ارزیابی شد. همچنین، برای بررسی شواهد روایی همگرا، همبستگی ابعاد مزاج با عوامل شخصیت ۱۶ عاملی کتل در ۱۱۵ مراجع مرکز مشاوره محاسبه شد. یافته‌ها نشان داد مقیاس نهایی شامل چک‌لیست جسمانی (۲۴ قسمت) و پرسشنامه روان‌شناختی (۱۰۲ گویه) است. شاخص‌های روایی محتوا (0.97=CVR؛ 0.91=CVI)، برازش مدل شش‌عاملی و ضرایب پایایی (0.72 تا 0.83) مطلوب بود. ابعاد مزاج با بیشتر عوامل شخصیت کتل، به‌جز عوامل B، G  و «کنترل غرایز» رابطه معنادار داشتند. یافته‌ها نشان می‌دهد این مقیاس از ویژگی‌های روان‌سنجی مطلوبی برخوردار بوده و شواهدی در حمایت از روایی همگرای آن فراهم می‌کند و می‌تواند در ارزیابی‌های بالینی، مشاوره و پژوهش‌های شخصیت به‌کار رود.
UR  - https://ravanshenasi.nashriyat.ir/node/5004064
L1  - ER  -