مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 11 10 بررسی تطبیقی فنون تجسمی - وجودی فرانکل در معنادرمانی با آموزه‌های قرآنی و حدیثی 5004154 10.22034/ravanshenasi.2026.5004154 FA معصومه نوازی 0000-0003-2272-0888 محمد علی حیدری مزرعه آخوند دانشجوی دکتری - علوم قرآن و حدیث بمانعلی دهقان منگابادی Journal Article 2026 07 29 معنادرمانی ویکتور فرانکل با تأکید بر جستجوی معنا در زندگی، فنونی عملی برای درمان رنج‌های روانی ارائه داده است که از میان آن‌ها، سه فنِ تجسمی‑وجودیِ «معنانمایشگری»، «تحلیل رؤیای معنادرمانگرانه» و «تکنیک فراخوانی» از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند. در این پژوهش تلاش شده است تا به شیوه‌ی توصیفی‑تحلیلی و با رویکرد تطبیقی، این سه فن با آموزه‌های قرآنی و روایی در سه سطح روش‌شناختی، انسان‌شناختی و غایت‌شناختی مورد بررسی و سنجش قرار گیرند. نتایج نشان داد که هر سه فن در سطح روش‌شناختی با آموزه‌های اسلامی هم‌سویی دارند؛ اما در سطوح انسان‌شناختی (خدا‑محوری در اسلام در مقابل خود‑محوری در فرانکل) و غایت‌شناختی (عبودیت در اسلام در مقابل خودشکوفایی در فرانکل) تفاوت‌هایی وجود دارد. در اسلام، معنانمایشگری با یاد مرگ و موقعیت‌های مرزی تطابق دارد و هدف آن تقویت ایمان و تزکیه نفس است، تحلیل رؤیا منبعی برای هدایت الهی محسوب می‌شود و تکنیک فراخوانی با توکل بر خدا همراه است. با این حال، هر سه فن با بازتعریف غایت‌شناختی بر اساس توحید و عبودیت، در چارچوب آموزه‌های قرآنی و روایی قابل استفاده هستند.