مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 11 10 ساخت و اعتباریابی پرسش‌نامه التزام عملی به آداب ظاهری نماز بر اساس منابع اسلامی 5004315 10.22034/ravanshenasi.2026.5004315 FA حامد رنجبر 0009-0002-6109-3477 احد امیدی استادیار روان‌شناسی، بخش معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 000900023458334x Journal Article 2026 07 31 هدف این پژوهش، ساخت و اعتباریابی پرسش‌نامه التزام عملی به آداب ظاهری نماز بر اساس منابع اسلامی بود. مطالعه به روش توصیفی-پیمایشی با نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای از میان۲۶۰ نفر از طلاب و دانش‌پژوهان مؤسسه امام خمینی (ره) در سال ۱۴۰۳ انجام شد. روایی محتوایی با استفاده از شاخص‌های CVI و CVR توسط ۵ نفر از متخصصین علوم اسلامی و روان‌شناسی بررسی و گویه‌های آن تأیید گردیدند. برای روایی سازه، از تحلیل عاملی اکتشافی با روش مؤلفه‌های اصلی استفاده شد و شاخص KMO و آزمون بارتلت آن نیز بررسی و تأیید شدند. یافته ها حاکی از استخراج دو عامل «آداب ظاهری اذکار نماز» و «آداب ظاهری اعمال نماز» بودند که همبستگی آن‌ها با نمره کل به ترتیب ۰.۹۵۰ و ۰.۸۵۹ در سطح ۰.۰۱ معنادار بود. اعتبار پرسش‌نامه با ضریب دو نیمه‌سازی گاتمن (۰.۷۶۸) و آلفای کرونباخ کلی (۰.۸۸۸) تأیید شد. نتایج نشان داد این ابزار از روایی و اعتبار مطلوب برخوردار بوده و برای سنجش آداب ظاهری نماز در پژوهش‌های علمی مناسب است.