مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) روان‌شناسی و دین 2008-1782 15 2 2022 06 30 واژه‌شناسی «اضطراب» از نگاه روایات اسلامی و نقش آن در ایستایی و رشد انسان 201 218 686 FA محمد عبداللهی دانشجوی دکتری سید حسین سید موسوی استادیار - فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد فهیمه شریعتی دانشیار -دانشگاه فردوسی مشهد 0000-0002-6149-4687 نعمت ستوده اصل دانشیار - دانشگاه علوم پزشکی سمنان Journal Article 2019 07 27 Using "qualitative content analysis", this research was carried out with the aim of explaining the semantic field of "anxiety" in order to improve treatment methods in the field of psychology. By analyzing the collocations and substitute concepts of "anxiety" in narrative texts, it was concluded that the concepts of "ham, irtiyab, faza’, qelaq and etc. "(due to the characteristics of "vague fear, fear of insecurity, worry about one's own behavior") in a special sense and the words "vaja’, dhaygh, rejz, khowf and etc" in a general sense (in addition to indications of the same characteristics) correspond to "anxiety". Also, in the semantic field, "anxiety" can be divided into three types: cognitive, emotional and behavioral. But the words "amn", "istiqrar", "rahe", "itminan", "sharh-e sadr" are opposite to "anxiety". Other findings indicate that, as a part of human life, anxiety has some levels. A low level of anxiety is normal and leads to human progress, but a high level is abnormal. Chronic anxiety is experienced when ineffective attitudes take away his will to perform religious duties. این پژوهش با هدف تبیین حوزه معنایی «اضطراب» برای ارتقا و یا اصلاح روش های درمان در حوزه روان شناسی با روش «تحلیل محتوای کیفی» انجام شد و با تحلیل مفاهیم همنشین و جانشینِ «اضطراب» در متون روایی معین نمود مفاهیم «هَمّ، ارتیاب، فزع، قلق و...» به سبب ویژگی های «ترسِ مبهم، ترسِ ناشی از ناامنی، نگرانی از رفتار خود» به صورت خاص و واژه های «وَجَع، ضَیق، رِجز، خوف و...» به انضمام قرینه دال بر همان ویژگی ها، به گونه عام با «اضطراب» متناظرند. همچنین در میدان معنایی «اضطراب» می توان آن را به سه نوع شناختی، عاطفی و رفتاری تقسیم کرد. اما واژه های «امن»، «استقرار»، «راحه»، «اطمینان»، «شرح صدر» در تقابل با «اضطراب» قرار دارند. دیگر یافته ها حاکی از آن است که اضطراب به منزله بخشی از زندگی انسانی دارای مراتبی است. اضطراب در مرحله پایین، بهنجار است و موجب پیشرفت انسان می شود. اما در مرتبه بالا، نابهنجار است. ایستایی اضطراب در مرحله مزمن وقتی است که نگرش های ناکارامد اراده وی را در انجام وظایف دینی از او بگیرد.  https://ravanshenasi.nashriyat.ir/sites/ravanshenasi.nashriyat.ir/files/article-files/11.pdf