تدوين مدل مفهومي تقرب به خدا؛ بر اساس انديشه علامه طباطبائي و اعتباريابي آن

قيمت مقاله الكترونيكي : 
1500تومان

سال يازدهم، شماره سوم، پياپي 43، پاييز 1397

عباس آينه‌چي / دانشجوي دکتري روان‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره، قم، ايران    ab.ayenehchi@yahoo.com
مسعود جان‌بزرگي / استاد گروه روان‌شناسي پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ايران    psychjan@gmail.com
سيدمحمد غروي / استاد گروه روان‌شناسي پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ايران
‌دريافت: 28/02/1397 - پذيرش: 03/07/1397
چکيده
مفهوم‌پردازي مفاهيم ديني، زمينه‌ساز کاربست آنها در سطوح مختلف فردي، خانوادگي و اجتماعي است. هدف اين پژوهش،‌ تدوين مدل مفهومي تقرب به خدا، بر اساس انديشة علامه طباطبائي و اعتباريابي آن است. روش اين پژوهش بنيادي، در بخش تدوين مدل، توصيفي ـ تحليلي از نوع تحليل محتواي کيفي و در بخش اعتباريابي، به روش دلفي با استفاده از دو ضريب نسبت روايي و شاخص روايي محتوا است. با تأمل در واژه‌شناسي «تقرب» و واکاوي آن در انديشة علامه طباطبائي، سه مؤلفة پويش تدريجي، انتخاب تعالي‌جويانه و برنامه‌مندي و هشت زيرمؤلفة آگاهي‌افزايي، رغبت‌پالايي، وحدت‌بخشي، عمل‌گرايي، انتخاب هدف متعالي، مسيريابي، هشياري و پايبندي شناسايي شد. بر اساس اين مؤلفه‌ها، تقرب به خدا پويشي تدريجي است که نفس با انتخاب هدف متعالي قرب خداوند و مسير عبوديت، به تنظيم باورها، عواطف، انگيزه‌ها و رفتارهاي خود پرداخته، با هشياري و پايبندي به قوانين الهي، به تدريج مراتب کمال را کسب مي‌کند. بنابراين، مي‌توان گفت: آموزه‌هاي ديني ظرفيت تبيين روان‌شناختي و طراحي مدل مفهومي را دارند و از اين بستر، مي‌توان باب گفت‌وگو براي کاربست مفاهيم ديني در سلامت فردي و اجتماعي را فراهم آورد.
کليدواژه‌ها: مدل مفهومي، تقرب به خدا، علامه طباطبائي، اعتباريابي.