خوانش روان‌شناختي «خوف از خدا» مبتني بر انديشة علامه طباطبائي: ارائه مدل پديدآيي

قيمت مقاله الكترونيكي : 
1500تومان

سال يازدهم، شماره سوم، پياپي 43، پاييز 1397

محمود خليليان شلمزاري / دانشجوي دكتري روان‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره  mahmood.20959@yahoo.com
حميدرضا حسن‌آبادي / استاديار روان‌شناسي تربيتي دانشگاه خوارزمي    hrhassanabadi@gmail.com
محمدناصر سقاي بي‌ريا / استاديار گروه روان‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    biria1390@gmail.com
فريد براتي سده / استاديار روان‌شناسي دانشگاه قرآن و حديث    Barati.f@qhu.ac.ir
‌دريافت: 25/02/1397 - پذيرش: 09/07/1397
چکيده
انديشمندان در رويکردهاي مختلف در روان‌شناسي، به مطالعه دين و سازه‌هاي هيجاني آن پرداخته‌اند و سرآغازي براي مطالعه روان‌سنجي در خصوص دين و پديده‌هاي ديني ايجاد نموده‌اند. هدف اين پژوهش، تدوين مدل پديدآيي خوف از خدا، مبتني بر ديدگاه علامه طباطبائي است. براي تدوين مدل پديدآيي، از روش تحليل محتواي استنباطي استفاده شد. جامعة متني پژوهش، آثار مکتوب علامه طباطبائي و نمونه متني تحقيق، 12 جلد از تفسير الميزان است. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه مدل پديدآيي هيجان خوف از خدا، مبتني بر دو حيطه کلي هستي‌شناختي و روان‌شناختي است و داراي چهار سطح (آگاهي، شناخت، هيجان و رفتار) است. همچنين، در فرايند پديدآيي خوف از خدا، عنصر شناختي شامل شناخت هدف، شناخت ويژگي‌هاي خدا و آگاهي از خصوصيات انسان؛ عنصر انگيزشي شامل انگيزه دفع ضرر و عنصر رفتاري شامل اجتناب از منشأ ترس و پيشروي به سمت هدف مي‌شود. بنابراين، هيجان خوف از خدا، مبتني بر انديشه علامه طباطبائي از تعريف و داراي مدل پديدآيي روان‌شناختي برخوردار است.
کليدواژه‌ها: خوف از خدا، ترس، انديشه علامه طباطبائي، مدل پديدآيي.