تجربيات زيسته سالمندان ساكن در خانه سالمندان خوبان تبريز از مرگ‌انديشي: مطالعه‌اي به روش پديدارشناختي

علي ايمان‌زاده / استاديار روان‌شناسي تربيتي دانشگاه تبريز، aliimanzadeh@tabrizu.ac.ir
چکيده
مرگ‌انديشي در تمام اديان آسماني، به خصوص در دين اسلام، يک برنامه تربيتي براي تکامل و سعادت انسان‌هاست. هدف اين پژوهش، بررسي تجربيات زيسته سالمندان از مرگ‌آگاهي و مرگ‌انديشي و پيامدهاي ناشي از آن است كه يا رويکرد کيفي و روش پديدارشناسي تفسيري تدوين يافته است. شرکت‌کنندگان در اين پژوهش20 نفر از سالمندان خانه سالمندان خوبان تبريز بودند که به صورت نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با توجه به مصاحبه‌هاي عميق، فردي و نيمه‌ساختاريافته گردآوري شد. پس از پياده‌سازي مکتوب مصاحبه، بر اساس رويکرد هرمنيوتيک و بر اساس روش ديکلمن و همكاران مصاحبه‌ها مورد تجزيه‌و‌تحليل قرار گرفتند. از تجربيات اين افراد 4 مضمون(درون‌مايه) اصلي هويت مرگ، موانع مرگ‌انديشي، پيامدهاي مرگ انديشي و راه‌هاي تقويت مرگ‌انديشي و 17 مضمون يا درون‌مايه فرعي به دست آمد. مرگ‌آگاهي و مرگ‌انديشي در سالمندان، علاوه بر ايجاد نگاهي مثبت و واقع‌گرايانه نسبت به زندگي، مي‌تواند در کاهش نگراني‌هاي دوره سالمندي از جمله اضطراب مرگ نقش اساسي ايفا کند.
كليد‌واژه‌ها: مرگ‌انديشي، سالمندان، پديدارشناسي تفسيري.