معادل‌يابي و شناسايي مؤلفه‌ها و سازوكارهاي خودمهارگري در منابع اسلامي

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 962.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 869.

* عبدالاحد اسلامي / دکتري روان‌شناسي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    eslami.ahad@gmail.com
محمدرضا احمدي / استاديار گروه روان‌شناسي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    m.r.ahmadi313@gmail.com
محمود نوذري / دانشيار گروه علوم تربيتي پژوهشگاه حوزه و دانشگاه    mnowzari@rihu.ac.ir
ابوالقاسم بشيري / استاديار گروه روان‌شناسي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    bashiri@qabas.net
دريافت: 16/12/1397 ـ پذيرش: 23/04/1398
چکيده
اين پژوهش، با هدف معادل‌يابي، مفهوم‌شناسي و شناسايي مؤلفه‌ها وسازوکارهاي خودمهارگري در منابع اسلامي، و با روش تحليل محتوا در دو مرحله انجام گرفته است: در مرحله اول، بعد از مفهوم‌پژوهي واژگاني، براي معادل‌يابي واژه خودمهارگري در منابع اسلامي، از نظر 25 کارشناس ديني بهره گرفته شد. در مرحله دوم، براي بررسي روايي محتوايي مستندات ديني، مؤلفه‌ها و سازوکارهاي خودمهارگري، پس از تشکيل حوزه معنايي، واژه معادل و استخراج مؤلفه‌هاي مفهومي در متون اسلامي، از نظر 8 کارشناس علوم ديني استفاده گرديد و در تحليل داده‌ها از تحليل محتواي متني و آمار توصيفي مثل فراواني و ميانگين بهره گرفته شد. يافته‌ها نشان مي‌دهد که از ميان 10 واژه مرتبط با خودمهارگري در منابع ديني، «تقوا» نزديک‌ترين معادل براي خودمهارگري است. همچنين، مي‌توان الف) مؤلفه شناختي با سازوکارهاي هدف‌شناسي، خودنظارت‌گري، حزم، عبرت و تجربه؛ ب) مؤلفه عاطفي ـ هيجاني، با سازوکار خوف، رجا، محبت، کرامت و حيا؛ ج) مؤلفه رفتاري، با سازوکار صبر و شکر را براي خودمهارگري با رويکرد ديني لحاظ کرد.
کليدواژه‌ها: خودمهارگري، تقوا، مفهوم‌شناسي، منابع اسلامي.
 

سال انتشار: 
1400
شماره مجله: 
54
شماره صفحه: 
7