ساخت و اعتباريابي مقياس اسلامي ‌تكبر- تواضع

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 936.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 862.

سال ششم، شماره چهارم، پياپي 24، زمستان 1392، ص 5 ـ 22

عباسعلي هراتيان / كارشناس ارشد روان‌شناسي مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره) a.haratiyan@gmail.com

مژگان آگاه‌هريس / استاديار روان‌شناسي دانشگاه پيام نور گرمسار agah.mojgan@yahoo.com

الهام موسوي / كارشناس ارشد روان‌شناسي دانشگاه پيام نور گرمسار ehm.mousavi@gmail.com

دريافت: 9/ 7/ 1392ـ پذيرش: 25/ 11/ 1392

چکيده

هدف اين پژوهش، طراحي، ساخت و اعتباريابي مقياس تكبر- تواضع براساس قرآن كريم و روايات پيامبر و اهل‌بيت(ع)، به‌منظور سنجش رذيله اخلاقي تكبر و فضيلت اخلاقي تواضع بود. بدين‌منظور، ابتدا آيات و روايات مرتبط مورد مطالعه، دسته‌بندي و مفهوم‌شناسي شد و پس از طي مراحل ساخت و اعتبارسنجي، پرسش‌نامه‌اي 31 گويه‌اي بين 475 دانشجو و طلبه، كه به‌صورت تصادفي انتخاب شده بودند، اجرا شد. براي بررسي روايي مقياس، از روش‌هاي روايي محتوا (نظر كارشناسان) و تحليل عاملي (اكتشافي و تأييدي) استفاده شد. ميزان 38/ 94 درصدي موافقت كارشناسان و معناداري ضريب تطابق كندال، گوياي قوت روايي محتواي مقياس بود. تحليل يافته‌ها، بيانگر اين است كه مقياس اسلامي ‌تكبر- تواضع داراي چهار عامل (عدم پذيرش/ پذيرش ديگران، هيجان و معرفت ديني، احساس حقارت/ عزت نفس و نياز به تأييد اجتماعي/ خودبسندگي) بوده است. براي بررسي اعتبار مقياس، از روش‌هاي ضريب بازآزمايي، اعتبار دروني به‌وسيله آلفاي كرونباخ و دونيمه كردن استفاده شد. ضريب بازآزمايي 857/ 0، آلفاي كرونباخ 837/ 0 و ضريب دونيمه‌سازي 781/ 0 نشانگر اعتبار قوي اين مقياس است. براساس يافته‌هاي پژوهش مي‌توان گفت: اين پرسش‌نامه داراي اعتبار و روايي بالا بوده و عوامل منسجمي ‌از آن به‌دست مي‌آيد که مي‌توان با کاربرد آن، ويژگي‌هاي اخلاقي تكبر و تواضع افراد را مورد مطالعه قرار داد و در پژوهش‌هاي آتي از آن استفاده کرد.

كليد‌واژه‌ها: سنجش اخلاقي، تكبر، تواضع، روايي و اعتبار.