Ravanshenasi Wa Din, Volume 11, Issue 2, No 42, Year 2025 , Pages 21-38

    Factors and Motivational Pattern from the Viewpoint of Ayatollah Mesbah Yazdi; Psychological-Analytical Perspective

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Mohammad hosein Amini / M.A. in Psychology, IKI / amini.2960@yahoo.com
    Abolghasem Bashiri / Assistant Professor at the Department of Psychology, IKI / bashiri@Qabas.net
    Rahim Narooie / Associate Professor at the Department of Psychology/ IKI / rnarooei@yahoo.com
    Abstract: 
    This paper seeks to study the factors of motivational behavior from the viewpoint of Ayatollah Mesbah Yazdi to design the motive theoretical model from his point of view. Using, an analytical-descriptive method and concentrating on Ayatollah Mesbah Yazdi's works, this paper collected the human motivational factors and processes, and then it clarified and explained Ayatollah Mesbah Yazdi's motivational pattern from a psychological perspective. This paper presents this view as a primary model for motivating behavior in the form of a network diagram. According to Ayatollah Mesbah Yazdi's point of view, man has dual purposeful, immortal dimensions that inherently have free will and authority. He also considers man as the highest creature of Allah, who has and dignity before Allah and tends toward perfection. In the dimension of motivation and energy behavior, man has a dynamic soul with fundamental tendencies, recognition, worldview and free will. In addition to that, due to this model, the soul and its fundamental tendencies are authentic and provide energy for all behaviors.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :عوامل و الگوی انگیزش از دیدگاه آیت‌الله مصباح‌یزدی: نگاهی تحلیلی ـ روان‌شناختی
    Abstract: 
    هدف این پژوهش، شناسایی عوامل انگیزشی رفتار بر اساس دیدگاه آیت آلله مصباح یزدی و طراحی الگوی نظری انگیزش، در چارچوب دیدگاه ایشان می باشد. بدین منظور، ابتدا به آثار آیت الله مصباح یزدی مراجعه و نقطه نظرات ایشان در ارتباط با عوامل و فرایندهای انگیزشی انسان جمع آوری گردید. سپس، به روش توصیفی - تحیللی دیدگاه و طرح انگیزشی ایشان، با نگاهی روان شناختی بسط و گسترش داده شد و در قالب یک نمودار شبکه ای، به عنوان الگویی اولیه برای انگیزش رفتار ارائه گردید. بر اساس دیدگاه ایشان، انسان دارای دو ساحتی، هدفمند، جاودانه، ذاتاً دارای اختیار و قدرت انتخاب، عالی ترین موجود و نزد خداوند دارای کرامت است و گرایش به سمت کمال دارد. در بعد انگیزش و انرژی رفتار،انسان دارای پویای نفس، گرایش های بنیادی نفس، شناخت، نحوه جهان بینی و اراده مؤلفه های انگیزشی رفتار می باشد. به علاوه، با توجه به الگوی ویژه ای که ایشان برای ساختار نفس ارائه کرده اند، خود نفس و گرایش های بنیادی آن، اصالت داشته و تأمین کننده‌ی انرژی و جهت همه رفتارها می باشد.
    References: 
    • اتکینسون، ریتا ال و همکاران، 1385، زمینه روان‌شناسی هیلگارد، ترجمة محمد براهنی، تهران، رشد.
    • بشیری، ابولقاسم، 1393، «نظریه انگیزش در اندیشه دینی»، روان‌شناسی و دین، ش 26، ص 39-60.
    • پارسا، محمد، 1375، انگیزش و هیجان، تهران، پیام‌نور.
    • حسینی، ابوالقاسم، 1367، بررسی اصول مقدماتی روان‌شناسی اسلامی، مشهد، دانشگاه فردوسی.
    • خداپناهی، محمدکریم، 1387، انگیزش و هیجان، تهران، سمت.
    • ریو، جان مارشال، 1379، انگیزش و هیجان، ترجمة یحیی سیدمحمدی، تهران، ساوالان.
    • شجاعی، محمدصادق، 1384، دیدگاه‌های روان‌شناختی آیت‌الله مصباح، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • ـــــ ، 1391، انگیزش و هیجان، نظریه‌های روان‌شناختی و دینی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    • شولتز، دوان، 1378، نظریه‌های شخصیت، ترجمة یوسف کریمی و همکاران، تهران، ارسباران.
    • فیست، جس و گریگوری جی.فیست، 1386، نظریه‌های شخصیت، ترجمة یحیی سیدمحمدی، تهران، روان.
    • لاندین، رابرت ویلیام، 1386، نظریه‌ها و نظام‌های روان‌شناسی، ترجمة یحیی سید‌محمدی، تهران، ویرایش.
    • مصباح‌یزدی، محمدتقی، 1384 الف، اخلاق در قرآن، (جلد 1 و 2)، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • ــــــ ، 1384 ب، آموزش عقاید، قم، سازمان تبلیغات اسلامی.
    • ـــــ ، 1394، انسان‌سازی در قرآن، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • ــــــ ، 1383، خدا‌شناسی- ‌کیهان‌شناسی- ‌انسان‌شناسی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • ــــــ ، 1387، به سوی خودسازی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • ــــــ ، 1361، پاسداری از سنگرهای ایدئولوژیک، قم، مؤسسة در راه حق.
    • ــــــ ، 1379، خودشناسی برای خودسازی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • ــــــ ، 1385، پیش‌نیازهای مدیریت اسلامی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • ــــــ ، 1386، چکیده‌ای از اندیشه‌های بنیادین اسلامی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • هرگنهان، بی. آر، 1389، تاریخ روان‌شناسی، تهران، ارسباران.
    • هرگنهان، بی. آر و متیو. اچ السون، 1387، مقدمه‌ای بر نظریه‌های یادگیری، ترجمة علی‌اکبر سیف، تهران، دوران.
    • Arthur S. Reber & Emily Rebe, 1995, The Penguin dictionary of psychology, the University of California.
    • Reeve, John Marshall, 2001, Understanding Motivation and Emotion, New York.
    • http://mesbahyazdi.ir/node/824
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Amini, Mohammad hosein, Bashiri, Abolghasem, Narooie, Rahim.(2025) Factors and Motivational Pattern from the Viewpoint of Ayatollah Mesbah Yazdi; Psychological-Analytical Perspective. Ravanshenasi Wa Din, 11(2), 21-38

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mohammad hosein Amini; Abolghasem Bashiri; Rahim Narooie."Factors and Motivational Pattern from the Viewpoint of Ayatollah Mesbah Yazdi; Psychological-Analytical Perspective". Ravanshenasi Wa Din, 11, 2, 2025, 21-38

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Amini, M, Bashiri, A, Narooie, R.(2025) 'Factors and Motivational Pattern from the Viewpoint of Ayatollah Mesbah Yazdi; Psychological-Analytical Perspective', Ravanshenasi Wa Din, 11(2), pp. 21-38

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Amini, M, Bashiri, A, Narooie, R. Factors and Motivational Pattern from the Viewpoint of Ayatollah Mesbah Yazdi; Psychological-Analytical Perspective. Ravanshenasi Wa Din, 2025; 11(2): 21-38