Ravanshenasi Wa Din, Volume 6, Issue 1, No 21, Year 2025 , Pages 62-76

    The Construct and Validity of Hope Assessment Scale according to Islamic Sources

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    Mahmoud Khaliliyan Shalamzari / MA of clinical psychology, IKI / mahmood.20959@yahoo.com
    Gholam Reza Jandaqi / Associate professor of Tehran University, Qom Campus / jandaghi@ut.ac.ir
    Abbas Passandideh / Assistant professor of university of Quran and tradition / pasandide@hadith.net
    Abstract: 
    The present paper is concerned with constructing an Islamic hope assessment scale. A descriptive method was used to study the Islamic sources and a survey on a sample of 430 subjects chosen from the seminary and university students in Qom was used to evaluate the validity of the scale. The views of eight authorities on religious based on Lickert's four- degree scale were taken into consideration to determine the construct validity. The study of content validity indicates that the views of seven authorities on psychology based on Kendall coefficient concordance, is 0.181 with significant level of 0.146. The result of the analysis of construct validity based on factor analysis indicates that the variance of the whole scale is totally estimated to be % 53.719. The theoretically extracted factors are: the aim, base, means and endeavor; and at the final phase are: the aim, base of hope, means of hope, endeavor, obstacles to hope, the relationship of individual with base and solutions of hope. The criterion-related validity based on the calculation of correlation coefficient between Islamic hope scale and Snyder's Hope Scale is 0.530 with significance level of 0.01. A through study of scale validity shows that Cornbach's alpha coefficients are 0.883 and 0.894 respectively in the experimental and final phase and the coefficient between the two halves of the scale is 0.828.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :ساخت و روایی سنجی مقیاس امید بر اساس منابع اسلامی
    Abstract: 
    این پژوهش با هدف ساخت مقیاس سنجش امید اسلامی تدوین یافته است. در مطالعه‌ی منابع اسلامی از روش توصیفی و در ارزیابی روایی مقیاس، از روش پیمایشی با نمونه ای 430 نفری از طلاب و دانشجویان شهر قم به کار رفته است. برای تعیین روایی ساختار، از نظرات 8 تن از کارشناسان دین در طیف لیکرت چهار درجه ای بهره گرفته شده است. میانگین نمرات همه کارشناسان بالاتر از 5/ 3، و ضریب تطابق کندال 243/ 0 با سطح معناداری 018/ 0 می باشد. در بررسی روایی محتوا ، نظرات 7 تن از کارشناسان روان شناسی با ضریب تطابق کندال 181/ 0 با سطح معناداری 146/ 0 می باشد. نتیجه بررسی روایی سازه به شیوه تحلیل عاملی با ارزش ویژه بیش از 1، استخراج 7 بار عاملی بالاتر از 3/ 0 بوده که در مجموع 719/ 53 درصد واریانس کل مقیاس را برآورد می کند. همبستگی بین عوامل و کل مقیاس در سطح 01/ 0 معنادار می باشد. عوامل استخراج شده در سطح نظری عبارتند از: هدف، تکیه گاه، اسباب و تلاش و در مرحله نهایی (پس از تحلیل عاملی) عبارتند از: هدف، تکیه گاه امید، اسباب امید، تلاش، موانع امید، رابطه فرد و تکیه گاه و راه حل های امید. روایی ملاکی با محاسبه ضریب همبستگی مقیاس امید اسلامی و مقیاس امید اشنایدر530/ 0 بوده و در سطح 01/0 معنادار است. در بررسی اعتبار مقیاس، ضریب آلفای کرنباخ در دو مرحله آزمایشی و نهایی به ترتیب 883/ 0 و 894/ 0 می باشد و همبستگی بین دو نیمه مقیاس برابر با 828/ 0 می باشد.
    References: 
    • اريك، فرم (1380)، انقلاب اميد، ترجمة مجيد روشنگر، چ سوم، بي جا، مرواريد.
    • بهاري، فرشاد (1390)، مباني اميد و اميد درماني (راهنماي اميد آفريني)، تهران، دانژه.
    • بيابانگرد، اسماعيل (1386)، روش‌هاي تحقيق در روان‌شناسي و علوم تربيتي، چ دوم، تهران، دوران.
    • پورغزنين، طيبه و فاطمه غفاري، «بررسي ارتباط اميد و عزت نفس در مددجويان گيرنده پيوند كليه در بيمارستان امام رضا (ع) شهر مشهد سال 82-1381»، (بهار 1384)، مجله دانشگاه علوم پزشگي و خدمات بهداشتي- درماني شهيد صدوقي يزد، ش 1، دوره سيزدهم، ص 57-61.
    • حسينيان، الهه و همكاران، «اثر‌‌بخشي معني درماني گروهي بر اميد به زندگي بيماران سرطاني»، (1388)، علوم رفتاري، ش 4 (پياپي 10)، ص 287-292.
    • رسولي مريم و همكارن، «ويژگي‌هاي روان‌سنجي «مقياس اميدواري نوجوانان» در نوجوانان ساكن مراكز شبانه روزي»، (بهار 1389)، پايش، پژوهشكده علوم بهداشتي جهاد دانشگاهي، سال نهم، ش 2، ص197-204.
    • فيض كاشاني، ملامحسن (1379)، راه روشن، ترجمة المحجة البيضاء في تهذيب الاحياء، ترجمة سيدمحمدصادق عارف، چ دوم، مشهد، بنياد پژوهش‌هاي اسلامي آستان قدس رضوي.
    • كار، آلان (1385)، روان‌شناسي مثبت علم شادماني و نيرومندي‌هاي‌ انسان، ترجمة حسن پاشاشريفي و جعفر نجفي زند، بي جا، سخن.
    • مجلسي، محمدباقر (1404ق)، بحار‌الانوار، بيروت، مؤسسة الوفاء.
    • مظاهري، محمد‌علي و عباس پسنديده (1390)، مثلت ايمان الگوي ابعادي رابطه انسان با خدا، قم، دار‌الحديث.
    • مصباح، محمد‌تقي، «اخلاق و عرفان اسلامي»، (1379)، معرفت، ش 33، ص 4-7.
    • ـــــ (1380)، معارف قرآن (7) اخلاق در قرآن، تحقيق و نگارش محمدحسين اسكندري، چ هشتم، قم، موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
    • منصوري، خليل، «آثار و كاركرد اميد در زندگي انسان»، تاريخ به روز رساني 8/4/1391. www.maarefquran.com
    • هزاروسي، بهرام، «كاربرد مشاوره گروهي به شيوه معنادرماني در افزايش اميد به زندگي در بيماران مبتلا به سرطان پستان»، تاريخ به روز رساني 8/4/1391.
    • www.teo.ir/images/part/maghale/upload/23.pdf
    • Magyar-Moe, Jeana L. Therapist's Guide to Positive Psychological Interventions, Park Avenue South, New York, 2009.
    • Linley, p. Alex , Joseph, Stephen, Positive Psychology in Practice, John Wiley & Sons, Inc., Hoboken, New Jersey, 2004.
    • Snyder, C. R.,(2002), Hope Theory: Rainbows in the Mind, Psychological Lnquiry, v 13, p. 249-275.
    • Snyder, C. R. Shane J. lopez, Positive Psychology The Scientific and Practical Explorations of Human Strengths, Sage Publications LTD, London, 2007.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Khaliliyan Shalamzari, Mahmoud, Jandaqi, Gholam Reza, Passandideh, Abbas.(2025) The Construct and Validity of Hope Assessment Scale according to Islamic Sources. Ravanshenasi Wa Din, 6(1), 62-76

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Mahmoud Khaliliyan Shalamzari; Gholam Reza Jandaqi; Abbas Passandideh."The Construct and Validity of Hope Assessment Scale according to Islamic Sources". Ravanshenasi Wa Din, 6, 1, 2025, 62-76

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Khaliliyan Shalamzari, M, Jandaqi, G, Passandideh, A.(2025) 'The Construct and Validity of Hope Assessment Scale according to Islamic Sources', Ravanshenasi Wa Din, 6(1), pp. 62-76

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Khaliliyan Shalamzari, M, Jandaqi, G, Passandideh, A. The Construct and Validity of Hope Assessment Scale according to Islamic Sources. Ravanshenasi Wa Din, 2025; 6(1): 62-76