Recognition and Classification of Moral Virtues Based on the View of Allameh Mesbah Yazdi: A Qualitative Content Analysis
/ PhD Candidate in Psychology, Imam Khomeini Educational and Research Institute / mohammadjavadhamzepoor68@gmail.com
/ Associate Professor, Department of Psychology, Imam Khomeini Educational and Research Institute / mirdirikvandi@iki.ac.ir
/ Assistant Professor, Department of Islamic Counseling, University of Islamic Studies / bonyani.1386@yahoo.comچکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
- قرآن کریم.
- نهجالبلاغه.
- اسماعیلی، مریم و یزدانی، محمد (1396). مطالعة تطبیقی فضایل اخلاقی ششگانه در روانشناسی مثبت و نهجالبلاغه. مطالعات اسلام و روانشناسی،11(20)، 149.
- بدری، بهاره (۱۳۹۰). شناسایی و تبیین مؤلفههای روانشناسی مثبت در بوستان و گلستان سعدی. پایاننامة کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبائی. دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی.
- پترسون، کریستوفر و سلیگمن، مارتین. ای. پی. (2004). فضایل و توانمندیهای شخصیت. ترجمة کوروش نامداری، مهدی آیتی، گلیتا امساکی، مهسا موحد ابطحی. اصفهان: یارمانا.
- پیرانی، منصور (1392). نگاهی به شعر حافظ با رویکرد روانشناسی مثبتنگر مارتین سلیگمن. همایش پژوهشهای زبان و ادبیات فارسی.
- تبیک، محمدتقی، قربانی، نیما و رضازاده، سیدمحمدرضا (1392). راﺑﻄﮥ اﻧﮕﯿﺰش دﯾﻨﯽ و ﺧﻮدﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﺎ ﻓﻀﺎﯾﻞ اﺧﻼﻗﯽ. مطالعات اسلام و روانشناسی، 7(12)، 135ـ148.
- جانگداز، رباب (۱۳۹۰). معناشناسی فضایل و رذایل از دیدگاه علامه محمدتقی جعفری. پایاننامة کارشناسی ارشد. دانشگاه قم. دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی.
- حسینی مطلق، سیدمرتضی و میردریکوندی، رحیم (1397). ویژگیهای زندگی مطلوب در روانشناسی مثبت و مقایسة آن با زندگی مطلوب در منابع اسلامی. پژوهشهای اخلاقی، 8(3)، 27ـ40.
- حقانی زنجانی، حسین (۱۳۷۷). تعریف فضیلت و سعادت و طبقهبندی فضائل و رذائل از دیدگاه ارسطو. درسهایی از مکتب اسلام، 38(6)، 19ـ24.
- حمزهپور، محمدجواد، میردریکوندی، رحیم و بنیانی، محمدرضا (1402). ملاک فضیلت اخلاقی بر اساس دیدگاه علامه مصباح یزدی . معرفت اخلاقی، 14(33)، 45ـ58.
- خانجانی، محمد (1396). اثربخشی رواندرمانی مثبتنگر بر رضایت از زندگی، خوشبینی و عواطف مثبت در دانشجویان. مطالعات روانشناسی بالینی، 7(27)، 137ـ159.
- داناییفرد، حسن، باقری کنی، مصباحالهدی و حجازیفر، سعید (1394). شناسایی مؤلفههای سازمانهای فضیلتمحور و جهادی. مدیریت اسلامی، 23(4)، 45ـ71.
- رستمی، زهرا (۱۳۹۳). فضایل چهارگانۀ اخلاقی از دیدگاه ابنمیثم بحرانی و علامه طباطبائی. پایاننامة کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
- رسولیپور، ریحانه (1398). فضایل و رذایل اخلاقی در دفتر پنجم مثنوی معنوی. پایاننامة کارشناسی ارشد. دانشگاه بیرجند. دانشکدة ادبیات و علوم انسانی.
- رشیدی، زهرا (1400). تدوین بستة آموزشی فضایل شخصیتی و توانمندیهای منشی بر اساس منابع اسلامی. پایاننامة کارشناسی ارشد. دانشگاه فردوسی مشهد. دانشکدة علوم اداری و اقتصادی.
- رعناییپور، محمد (۱۳۹۱). بررسی فضایل اخلاقی از دیدگاه ارسطو و دلالتهای تربیتی آن. پایاننامة کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید چمران اهواز. دانشکدة علوم تربیتی و روانشناسی.
- طبرسی، حسن بن فضل (۱۳۸۴). مکارم الاخلاق. تحقیق: محمدحسین اعلمی. قم: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
- فتحی آشتیانی، علی، محمدی، بهاره و فتحی آشتیانی، مینا (۱۳۹۵). آزمونهای روانشناختی. تهران: بعثت.
- قادری، فرزاد، کجباف، محمدباقر و شکرالهی، مژگان (1396). الگوی ساختاری روابط فضیلتهای شخصیتی، اصالت شخصیت و اقدام برای رشد شخصی با کسب خرد در دانشجویان. پژوهش در سلامت روانشناختی.
- قضاوی، احمد (1400). طبقهبندی فضایل و توانمندیهای شخصیت در قرآن کریم و بررسی تطبیقی آن با طبقهبندی فضایل و توانمندیهای شخصیت در روانشناسی مثبت (CSV). پایاننامة دکتری. دانشگاه فردوسی مشهد. دانشکدة الهیات و معارف اسلامی شهید مطهری.
- مصباح یزدی، محمدتقی (1382الف). آذرخشی دیگر از آسمان کربلا. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1382ب). بر درگاه دوست. تحقیق و نگارش: عباس قاسمیان. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1382پ). کاوشها وچالشها. ج1. تحقیق و نگارش: محمدمهدی نادری قمی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1382پ) کاوشها و چالشها. ج2. تحقیق و نگارش: محمدمهدی نادری قمی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1383ب). جنگ و جهاد در قرآن. تحقیق و نگارش: محمدمهدی نادری قمی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1383پ). بهسوی تو. تحقیق و نگارش: کریم سبحانی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1384الف). یاد او. تحقیق و نگارش: کریم سبحانی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1384ت). راهیان کوی دوست. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1384ث). بهسوی خودسازی. تحقیق و نگارش: کریم سبحانی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1386الف). خودشناسی برای خودسازی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1387الف). زینهار از تکبر!. تحقیق و نگارش: محسن سبزواری. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1387ب). تهاجم فرهنگی. تحقیق و نگارش: عبدالجواد ابراهیمی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1387پ). نگاهی گذرا به بسیج و بسیجی. تحقیق و نگارش: حسین ارجینی و علیرضا تاجیک. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1388ب). پیشنیازهای مدیریت اسلامی. تحقیق و نگارش: غلامرضا متقیفر. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1388پ). رستگاران. تحقیق و نگارش: محمدمهدی نادری قمی: قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1388ت). پیام مولا از بستر شهادت. تحقیق و نگارش: محمدمهدی نادری قمی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1389الف). جامی از زلال کوثر. تحقیق و نگارش: محمدباقر حیدری. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1389ب). سیری در ساحل. تحقیق و نگارش: علی احمدیخواه. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1389پ). تماشای فرزانگی و فروزندگی. تحقیق و نگارش: غلامرضا گلیزواره. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1389ت). قرآن در آیینة نهجالبلاغه. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1389ث). عبرتهای خرداد. تحقیق و نگارش: علیرضا تاجیک و سیدحسین شفیعی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1390الف). بهسوی او. تحقیق و نگارش: محمدمهدی نادری قمی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1390ب). در جستوجوی عرفان اسلامی. تحقیق و نگارش: محمدمهدی نادری قمی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1390پ). انسانسازی در قرآن. تحقیق و نگارش: محمود فتحعلی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1390ت). جامعه و تاریخ از نگاه قرآن. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1390ث). آیین پرواز. تحقیق و نگارش: جواد محدثی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1390ج). پند جاوید. ج1. تحقیق و نگارش: علی زینتی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1390ج). پند جاوید. ج2. تحقیق و نگارش: علی زینتی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391الف). معارف قرآن 1ـ3: خداشناسی، کیهانشناسی، انسانشناسی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391ب). اخلاق در قرآن. ج1. تحقیق و نگارش: محمدحسین اسکندری. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391ب). اخلاق در قرآن. ج2. تحقیق و نگارش: محمدحسین اسکندری. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391ب). اخلاق در قرآن. ج3. تحقیق و نگارش: محمدحسین اسکندری. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391پ). ره توشه. ج1. تحقیق و نگارش: کریم سبحانی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391پ). ره توشه. ج2. تحقیق و نگارش: کریم سبحانی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391ت). پندهای امام صادق؟ع؟ به رهجویان صادق. تحقیق و نگارش: محمدمهدی نادری قمی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391ث). عروج تا بینهایت. تحقیق و نگارش: محمدرضا غیاثی کرمانی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391ج). طوفان فتنه و کشتی بصیرت. تحقیق و نگارش: غلامعلی عزیزیکیا. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391چ). حقوق و سیاست در قرآن. تحقیق و نگارش: شهید محمد شهرابی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391ح). بهترینها و بدترینها از دیدگاه نهجالبلاغه. تحقیق و نگارش: کریم سبحانی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391خ). نظریة سیاسی اسلام. ج1. تحقیق و نگارش: کریم سبحانی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391خ). نظریة سیاسی اسلام. ج2. تحقیق و نگارش: کریم سبحانی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391ذ). پندهای الهی. تحقیق و نگارش: کریم سبحانی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391ر). نظریة حقوقی اسلام. تحقیق و نگارش: محمدمهدی نادری قمی و محمدمهدی کریمینیا. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباح یزدی، محمدتقی (1391ژ). آفتاب مطهر. تدوین و نگارش: غلامرضا گلیزواره. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مظاهری کچیئی، مرضیه (۱۳۹۸). مقایسۀ تربیت اخلاقی از منظر امام خمینی؟رح؟ و فیض کاشانی و ارائۀ الگوی مفهومی مناسب در جهت شکوفاسازی و تثبیت فضایل اخلاقی. پایاننامة کارشناسی ارشد. دانشگاه پیام نور اراک.
- مقصودی مدیح، سمیرا و حسینثابت، فریده (1395). اثربخشی آموزش صبر بر سه فضیلت شجاعت، عدالت، میانهروی. روانشناسی و دین، 35، 69ـ88.
- نائل صالحی، محبوبه (1391). کار تطبیقی بین بررسی فضایل اساسی انسان در روانشناسی مثبت و مقایسۀ آن با سعدی. پایاننامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبائی.
- نادی، الهام (1400). طبقهبندی فضایل و کارکرد آن با تأکید بر دیدگاه دیوید هیوم. پایاننامة کارشناسی ارشد. دانشگاه اصفهان. دانشکدة ادبیات و علوم انسانی.
- Dahlsgaard, K., Peterson, C. & Seligman, M. E. (2005). Shared virtue: The convergence of valued human strengths across culture and history. Review of general psychology, 9(3), 203-213.
- Haslam, N., Bastian, B. & Bissett, M. (2004). Essentialist beliefs about personality and their implications. Personality and Social Psychology Bulletin, 30(12), 1661-1673.
- Park, N., Peterson, C. & Seligman, M. E. (2004). Strengths of character and well-being. Journal of social and Clinical Psychology, 23(5), 603-619.
- Peterson, C. & Seligman, M. E. P. (2004). Character Strengths and Virtues: A Handbook and Classification.
- Rao, M. & Donaldson, S. I. (2015). Expanding opportunities for diversity in positive psychology: An examination of gender, race, and ethnicity. Canadian Psychology/Psychologie Canadienne, 56(3), 271-282.
- Seligman, M. (2002). Authentic Happiness. New York: Free Press.
- Seligman, M. E. P. & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction. American Psychologist, 55, 5-14.
- Sheldon, K. M. & King, L. (2001). Why positive psychology is necessary. American psychologist.
- Snow, N. E. (2019). Positive psychology, the classification of character strengths and virtues, and issues of measurement. The Journal of Positive Psychology, 14(1), 20-31.
- Yearley, L. H. (1990). Mencius and Aquinas: Theories of virtue and conceptions of courage. Albany: State University of New York Press
Copyright © 2026 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
