Ravanshenasi Wa Din, Volume 19, Issue 3, No 75, Year 2026, Pages 29-50

    The Formation of Health-Oriented and Pathogenic Psychological Organizations Based on the Islamic Theory of Self-Discovery and the Process of Their Chang

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Rahim Narooie Nosrati / Associate Professor, Department of Psychology, Imam Khomeini Educational and Research Institute / naroei@iki.ac.ir
    29-50 2026/03/03 2026/08/01 2026/10/24
    dor 20.1001.1.20081782.1405.19.3.7.3
    doi 10.22034/ravanshenasi.2026.5003055⏳
    Abstract: 
    The present study aims to investigate how health-oriented and pathogenic psychological organizations are formed based on the Islamic theory of self-discovery and the process of their change (therapy). To this end, the researcher, by posing the question, "How do health-oriented and pathogenic organizations, based on Islamic sources—particularly the Quran—emerge within the human being, and how do they dissolve?", turned to the Quran. Through careful examination of Quranic verses using a descriptive-analytical method, as well as consulting authoritative exegeses through the method of ijtihādī interpretation, it was found that every individual, from birth until death, continuously transforms their inner organizations through acknowledgments (faith-engendering), dhikr (mental review and activation), action, disbelief (denial), and avoidance. If the change that occurs is formed on the basis of health-engendering acknowledgments, health-oriented organizations emerge and produce a state and feeling that is interpreted as health. If the change is formed on the basis of pathogenic acknowledgments, which lead to pathological organization, then the individual—if they adopt health-engendering acknowledgments and avoid pathogenic acknowledgments in relation to each reality—moves along the path of therapy, eliminating the pathological organization and installing a health-oriented organization, and therapy is realized in this manner.
    Keywords: 
    Self-Discovery
    Islamic Self-Discovery
    Acknowledgment (Faith-Engendering)
    Mental Review and Activation (Dhikr)
    action
    Denial (Disbelief)
    avoidance
    organization
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :شکل‌گیری سازمان‌یافتگی‌های روانی سلامت‌محور و بیماری‌زا بر اساس نظریة خودیابی اسلامی و فرایند تغییر آنها
    Abstract: 
    هدف پژوهش حاضر بررسی چگونگی شکل‌‌گیری سازمان‌‌یافتگی‌‌های روانی سلامت‌‌محور و بیماری‌‌زا بر اساس نظریۀ خودیابی اسلامی و فرایند تغییر آنها (درمان) است. بدین منظور پژوهشگر با طرح این سؤال که «سازمان‌‌یافتگی‌‌های سلامت‌‌محور و بیماری‌‌زا بر اساس منابع اسلامی به‌ویژه قرآن چگونه در درون انسان پدید می‌‌آیند و چگونه از بین می‌‌روند؟»، سراغ قرآن رفت. با دقت در آیات قرآن به شیوة توصیفی ـ تحلیلی؛ همچنین مراجعه به تفاسیر معتبر به روش تفسیری اجتهادی به‌دست آمد که هر فرد بر اثر اذعان‌‌ها (ایمان‌‌آوری)، ذکر (مرور و فعال‌‌سازی ذهنی)، عمل، کفرورزی (انکار) و اجتناب، از بدو تولد تا هنگام مرگ سازمان‌‌یافتگی‌‌های درونی خود را بی‌‌وقفه تغییر می‌‌دهد. تغییر ایجادشده درصورتی‌که بر پایۀ اذعان‌‌های سلامت‌‌آور شکل بگیرد، سازمان‌‌یافتگی‌‌های سلامت‌‌‌‌آور پدید می‌‌آیند و حالت و احساسی را به وجود می‌‌آورند که از آن به سلامت تعبیر می‌‌شود. اگر تغییر بر پایة اذعان‌‌های بیماری‌‌آور شکل بگیرد که سازمان‌‌یافتگی بیمارگون را به دنبال دارد، فرد درصورتی‌که اذعان‌‌های سلامت‌‌آور را اتخاذ و از اذعان‌‌های بیماری‌‌آور در ارتباط با هر واقعیت اجتناب کند، در مسیر درمان و حذف سازمان‌‌یافتگی بیمارگون و نصب سازمان‌‌یافتگی سلامت‌‌محور حرکت می‌‌کند و درمان این‌گونه تحقق می‌‌یابد.
    Keywords: 
    خودیابی
    خودیابی اسلامی
    اذعان (ايمان‌آوری)
    مرور و فعال‌‌سازی ذهنی (ذکر)
    عمل
    انکار (کفرورزی)
    اجتناب
    سازمان‌‌یافتگی
    References: 
    • قرآن کریم. ترجمۀ ناصر مکارم شیرازی. 
    • نهج‌‌البلاغه (1986). صبحی صالح. قم: دار الهجره. 
    • دهخدا، علی‌اکبر (1377). لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران.
    • زمخشری، محمود بن عمر (1407ق). الکشاف عن حقائق عوامض ‌‌التنزیل و عیون ‌‌الاقاویل فی ‌‌وجوه ‌‌‌‌التأویل. مصحح: مصطفی حسین احمد. بیروت: دار الکتاب ‌‌العربی.
    • صدرالدین شیرازی (ملاصدرا)، محمد (1981). الحکمة ‌‌المتعالیة فی الاسفار العقلیة ‌‌الاربعه. بیروت: دار احیاء ‌‌التراث ‌‌العربی.
    • طباطبائی، سیدمحمدحسین (1390ق). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الاعلمی للمطبوعات
    • موسوی، سیدمحمدباقر (1374). ترجمة تفسیر المیزان. قم: جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم. 
    • فیاضی، غلامرضا (1384). حقیقت ایمان از منظر ملاصدرا و علامه طباطبائی. پژوهش‌‌های دینی، 1(1)، 5ـ15.
    • معین، محمد (۱۳۷۹). فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر.
    • ناروئی نصرتی، رحیم (1398). نظریۀ خودیابی اسلامی در درمان وسواس. قم: مؤسسۀ آموزشی وپژوهشی امام خمینی(ره).
    • ناروئی نصرئی، رحیم و عبدی، حسن (1403). علم‌النفس از دیدگاه اندیشمندان مسلمان. زیر نظر آیت‌الله سیدمحمد غروی‌راد. قم: جعفری.
    • ناروئی نصرتی، رحیم، بشیری، ابوالقاسم، احمدی محمدآبادی، محمدرضا و میردریکوندی، رحیم (1404) مبانی روان‌شناسی اسلامی. قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
    • ویل، دیوید و ویلسون، راب (1385). وسواس و درمان آن. ترجمة سیاوش جمالفر. تهران: ارسباران.
    References: 
    • Abramowitz Jonathan S, McKay Dean & Taylor Steven (2008). Obsesseve- Compulsive disorder (subtypes and spectrum conditions). New York: Elsevier.
    • American psychiatric Association (1994). Diagnostic and Statistical Manual of Disorders. Washington: APA.
    • Andrew, M. C. (2009). A Dictionary of Psychology. Oxford University Press
    • Bankart Peter, C. (2004). Talking Cures: A History of Western & Eastern Psycholotherapies. USA: Brooks / Cole Publishing Company.
    • Beck Judith, S. (2021) Cognitive Behavior Therapy: Basics and Beyond; Third Edition. Foreword by Aaron T. Beck. New York & London: The Guilford Press. 
    • Cherie Goodenow O’Boyle (2006). History of psychology: a cultural perspective. London: Lawrence Erlbaum Associates, Publishers, 2006. p. 20 
    • Cicovacki, Predrag (2002). Between truth and illusion: Kant at the crossroad of modernity. New York: ROWMAN & LITTLEFIELD PUBLISHERS. 
    • Comer Ronald, J. (2015). Abnormal Psychology; Ninth Edition. Worth Publishers: New York. 
    • Corsini Raynond, J. (2001). Handbook of Innovative Therapy: Second Edition. New York: John Wiley & Sons, Inc. 
    • Davison Gerald, C. & Neale John, M. (2004). Abnormal Psychology (eight edition). New York: John Wiley & Sons, Inc. 
    • Davison Gerald, C, Neale John, M. and Kring  Ann, M. (2004) Abnormal Psychology. New York: John Wiley
    • Dryden, Windy (1991). Reason and Therapeutic Change. London: Whurr Publishers
    • Elliot, Anthony and Jeffry, Prager (2016). The Routledge Handbook of Psychoanalsis in the Social Sciences and Humanities. Routledge: Taylor & Francis Group: London and New York. 
    • Frank, Jackson, Philip, Pettit, and Michael, Smith (2004). Mind, Morality and Explanation: Slected Collaborations. Oxford: Clarendon Press, Oxford University Press.
    • Jana, S P K.(2008). Behavior Therapy: Techniques, Research and Applications. London: Sage Publications. p, 146-147
    • Frank Joe, Bruno (1993). Psychological Symptoms. New York: John Wiley & Sons.
    • Glasser, William (1998). Choice Theory. HarperCollins Publishers. Inc: New York. 
    • Halgin Richard, P. and Susan Krauss, Whitbourne (2010). Abnormal Psychology; Clinical Perspectives on Psychological Disorders. McGraw-Hill: New York. 
    • Hebb, Donald O. (1949). The organization of behavior: a neuropsychological theory. New York: John Wiley & Sons 
    • Hergenhahn, B. R. (1997). An introduction to the history of psychology California: Brooks/Cole Publishing.
    • Jackson Frank, Philip Pettit, and Michael Smith (2004). Mind, Morality and Explanation: Slected Collaborations. Oxford: Clarendon Press, Oxford University Press.
    • Jenike Michael A. & others (1998). Obsessive – Compulsive Disorders; Practical Management. New York: Mosby Inc.
    • Kaplan, Harold I. & Sadok, Benjamin J. (1985). Comprehensive Textbook of Psychiatry / IV; Baltimor; Williams & Wilkins.
    • Kellogg, Ronald Thomas (2007). Fundamentals Of Cognitive Psychology. Los Angeles: Sage Publications.
    • Kring Ann M., Sheri L. Johnson, Gerald C. Davison and John M. Neale (2012). Abnormal Psychology. John Wiley & Sons, Inc: United States of America. 
    • Lawrence A. Pervin & ,Oliver P. John. - 2nd ed. (1999). Handbook of personality: theory and research. New York: THE GUILFORD PRESS. 
    • Leahy Robert, L. (2003). Cognitive Therapy Techniques: a praciitioner’s guide. New York: Guilford Press. 
    • Mario Agusto Bunge and Ardila, Ruben (1987). Philosophy of psychology. New York: Springer-Verlag.
    • Masters John, C., Burish Thomas, G., Hollon Steven, D. & Rimm David, C. (1987)  Behavior Theraphy. Washington. D.C. Harcourt Brace Javanovich, Publushers. 
    • Peter, Carruthers (2004). The nature of mind: an introduction. London: Routledge.
    • Random, House (1999). Random House Webster’s Dictionary (Classic ed. ). Random House. 
    • Reber Arthur, S. (1995) Dictionary Of Psychology. London: Penguin Groups. 
    • Reber, A. S. & Reber, E. (2001). The Penguin Dictionary of Psychology. Penguin Books. 
    • Robert, G. Meyer and Paul, Salmon (1988). Abnormal psychology. 2nd ed. - Boston: ALLYN AND BACON.
    • Royce, Joseph R. and Leendert, P. Mos (1981). Humanistic Psychology: Concepts and Criticisms. Plenum Press: New York and London.
    • Schneider Kirk, J.  J. Fraser, Pierson and James, J. T. Bugental (2015). The Handbook of Humanistic Psychology: Theory, Reseearch and Practice; Secoind Ediditon. Sage Publications, Inc: Unites States of America.
    • Schultz, Duane P. & Sydney, Ellen Schultz (2009). Theories of Personality: Ninth Edition. Wadsworth: Cengage Learing: Unites States.
    • Seligman, Martin E. P. and David, Rosenhan (1998). Abnormality. New York: W. W. Norton & Company. 
    • Sharf Richard, S. (2012). Theories of Psychotherapy and Counselling: Concepts and Cases. Brooks/Cole, Cengage Learning: USA.
    • Simos, Gregoris (2002). Cognitive Behaviour Therapy: A Guide for the Practising Clinician. London, Brunner- Routledge. 
    • Synder, C. R & Lopez, Shane (2007). Positive Psychology: The Scientific and Practical Explorations of Human Strengths. London: Sage 
    • Publications.
    • Yaryura-Tobias Jose A & Neziroglu Fugen A (1997) Biobehavioral treatment of obsessive-compulsive spectrum disorders. New York: W. W. Norton 
    • VandenBos, G. R. (2015). APA Dictionary of Psychology. American Psychological Association. 
    • Wulff, David M. (1997). Psychology Of Religion; Classic & Contemporary. New York: John Wiley & Sons, INC.
    • 154 reads
    Copyright © 2026 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Narooie Nosrati, Rahim. (2026) The Formation of Health-Oriented and Pathogenic Psychological Organizations Based on the Islamic Theory of Self-Discovery and the Process of Their Chang. Ravanshenasi Wa Din, 19(3), 29-50 https://doi.org/10.22034/ravanshenasi.2026.5003055.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Rahim Narooie Nosrati."The Formation of Health-Oriented and Pathogenic Psychological Organizations Based on the Islamic Theory of Self-Discovery and the Process of Their Chang". Ravanshenasi Wa Din, 19, 3, 2026, 29-50

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Narooie Nosrati, R.(2026) 'The Formation of Health-Oriented and Pathogenic Psychological Organizations Based on the Islamic Theory of Self-Discovery and the Process of Their Chang', Ravanshenasi Wa Din, 19(3), pp. 29-50

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Narooie Nosrati, R. The Formation of Health-Oriented and Pathogenic Psychological Organizations Based on the Islamic Theory of Self-Discovery and the Process of Their Chang. Ravanshenasi Wa Din, 2026; 19(3): 29-50