The present paper tries to explain what, according to Islam, the theory of happiness is if we take into account the two-dimensional structure of happiness (i.e. joy and satisfaction) and what things can demonstrate the realization of happiness. The method used in this research is a library survey and relevant Islamic sources such as the Holy Quran and traditions the Infallibles have been identified and studied on the basis of content analysis. The findings show that the theory of happiness in Islam is based on "monotheism", that is, on "monotheistic study of reality" and "conformity with monotheistic facts" related to happiness. According to this theory, happiness is based on the realities ordained by The Most High God and there is a certain way prescribed by The Most High God to achieve it. Knowing these realities and accepting them contribute to people’s "satisfaction" with what The Most High God has ordained because of their belief in the "good nature of such realities", and they bring "joy" to them because the joys which people need are satisfied through divine degree.
هدف نوشتار آن است که روشن سازد با توجه به ساختار دو بعدی شادکامی (نشاط ـ رضامندی)، تئوری شادکامی از نظر اسلام کدام است و چه چیزی می تواند تحقق شادکامی را تبیین کند. این پژوهش، یک بررسی کتابخانهای است. بدین منظور، آن بخش از منابع اسلامی (قرآن و حدیث) که مربوط به این مسئله میباشد، مشخص و با استفاده از روش تحلیل محتوا (متن) مطالعه شده اند. نتایج نشان میدهد که تئوری شادکامی در اسلام، بر «توحید» مبتنی است که به معنای «واقعیتشناسی توحیدی» و «هماهنگسازی با واقعیتهای توحیدی»ِ مربوط به شادکامی میباشد. بر اساس این تئوری، شادکامی بر واقعیتهایی مبتنی است که توسط خداوند متعال تقدیر شده و دستیابی به آن نیز راه خاصی دارد که باز توسط خداوند متعال تنظیم شده است. شناخت این واقعیتها و پذیرش آنها، از سویی موجب «رضامندی» از تقدیرهای خداوند متعال می شود، چون آنها را مبتنی بر «خیر» میبیند. همچنین موجب «نشاط» میشود، چون لذتهای مورد نیاز را بر اساس الگوی الهی آن تأمین میکند.
براتی، فرید، اثر بخشی مداخلات روانشناسی مثبت گرا جهت افزایش نشاط، خشنودی از زندگی، معناداری زندگی و کاهش افسردگی؛ تدوین مدلی برای اقدام، پایان نامه دکتری، رشته روان شناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، 1388.
پسندیده، عباس، مبانی و عوامل شادکامی از دیدگاه اسلام با رویکرد روانشناسی مثبت گرا، پایان نامه دکتری، رشته مدرسی معارف گرایش قرآن و متون اسلامی، دانشکده علوم حدیث قم، 1389.
ـــــ، رضایت از زندگی، قم، دارالحدیث، 1374.
تمیمی آمدی، عبدالواحد، غررالحکم، ترجمه و شرح خوانساری، تهران، دانشگاه تهران، 1373.
سبزواری، محمد بن محمد، جامع الأخبار، تحقیق علاءآل جعفر، قم، موسسه آل البیت، 1414ق.
سجستانی، سلیمان بن أشعث الأزدی، سنن ابى داود، تحقیق: محمد محیی الدین عبدالحمید، بیروت، داراحیاء السنة النبویة، بی تا.
سید ابن طاووس، إقبال الاعمال، تحقیق محمدجواد القیومی، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، 1414ق.
شریف رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغه، شرح صبحی صالح، قم، دارالحدیث، 1424ق.
طوسی، محمد بن حسن ، مصباح المتهجّد، بیروت، موسسه الاعلمی، 1425ق.
علی محمدی، کاظم، شادکامی و ساخت آزمون آن از دیدگاه اسلام، پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته روان شناسی بالینی، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینیŠ، 1388.
فراهیدی، خلیل بن احمد، العین، قم، موسسه دارالهجره، 1409ق.
کراجکی، محمد بن علی، کنز الفوائد، به کوشش عبدالله نعمه، قم، دار الذخائر، 1410ق.