The pathological cycle of intolerance of uncertainty: Presenting a conceptual model with an Islamic approach
/ Master's degree in Counseling, University of Islamic Studies, Qom. / nameresan2014@yahoo.com
/ Assistant Professor, Department of Psychology, Shahed University / mnour@shahed.ac.ir
/ Assistant Professor, Department of Counseling, University of Islamic Studies, Qom. / jjafar138@gmail.comچکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
- قرآن کریم. ترجمۀ ناصر مکارم شیرازی.
- ابنشعبه حرانی، حسن بن على (۱404ق). تحف العقول. قم: جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
- ابنفارس، احمد بن فارس (1404ق). معجم مقاییس اللغة. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
- ابنمنظور، محمد بن مکرم (1414ق). لسان العرب. بیروت: دار الصادر.
- ارفعی، اصغر، بشارت قراملکی، رباب، قلیزاده، حسین و حکمتی، عیسی (1390). عدم تحمل بلاتکلیفی: مقایسۀ بیماران افسرده اساسی با بیماران وسواسی ـ اجباری. دانشگاه علوم پزشکی تبریز، 33(5)، 17ـ22.
- انجمن روانپزشکی امریکا (1400). راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی (DSM5). ترجمۀ فرزین رضاعی و همکاران. تهران: ارجمند.
- بابایی طلاتپه، محمدباقر و شعبانی، شیوا (1394). عدم ابهام و کارآفرینی در اسلام. کنفرانس بینالمللی مدیریت و کارآفرینی با تأکید بر شرایط اقتصاد مقاومتی.
- تمیمی آمدی، عبدالواحد (۱4۱۰ق). غررالحکم و دررالکلم. قم: دار الکتاب الاسلامی.
- حاجیزاده، ابراهیم و اصغری، محمد (1390). روشها و تحلیلهای آماری با نگاه به روش تحقیق در علوم زیستی و بهداشتی. تهران: جهاد دانشگاهی.
- حسینی، سهیلا، کراسکیان موجمباری، آدیس و فردوسیپور، عاطفه (1392). سهم پنج عامل اصلی شخصیت در پیشبینی تحمل ابهام. اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی، 8(30)، 17ـ26.
- جانبزرگی، مسعود (1394). اصول رواندرمانی چندبعدی معنوی. پژوهشنامة روانشناسی اسلامی، 1(1)، 9ـ45.
- جانبزرگی، مسعود و غروی، سیدمحمد (1400). نظریههای نوین درمانگری و مشاوره (اصول، فنون و مطابقتهای فرهنگی). قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- جوادی آملی، عبدالله (1386). تسنیم تفسیر قرآن کریم. تنظیم و ویرایش: علی اسلامی. قم: اسراء.
- داگاس، مایکل و رابیچاود، ملیسا (1403). درمان شناختی رفتاری برای اختلال اضطراب فراگیر. ترجمة مهدی اکبری و دیگران. تهران: ارجمند.
- دیلمی، حسن بن محمد (1371). ارشاد القلوب. قم: الشریف الرضی.
- رابیچارد، ملیسا و داگاس، مایکل (1400). اختلال اضطراب فراگیر (کتاب کار). ترجمة نیلوفر شکیب. تهران: ارجمند.
- رشتبری، علیرضا، دیبا، تینا، نصیری شرف، فریبا، ذوالقدریها، احمد و ساعد، امید (1401). فقط میخواهم مطمئن باشم!: ویژگیهای روانسنجی و نقش پیشبینیکنندگی مقیاس عدم تحمل بلاتکلیفی. روانشناسی و روانپزشکی شناخت، ۹(۵)، ۱۰۱ـ۱۱۴.
- شریف الرضی، محمد بن حسین (1385). نهجالبلاغه. ترجمه: محمد دشتی. قم: مؤسسۀ فرهنگی تحقیقاتی امیرالمؤمنین.
- ابنبابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق) (1362). الخصال. قم: جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
- ابنبابویه، محمد بن علی (شیخ صدوق) (1403ق). معانی الأخبار. تحقیق: علىاکبر غفاری. قم: جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
- صنعتنگار، سارا، بهرامی احسان، هادی، اخوت، احمدرضا و جانبزرگی، مسعود (1396). معناشناسی اختلال «اضطراب فراگیر» از دیدگاه قرآن کریم. مطالعات اسلام و روانشناسی. 11(20)، 89ـ115.
- طباطبائی، سیدمحمدحسین (١٣٧٤). ترجمۀ المیزان فی تفسیر القرآن. ترجمۀ سیدمحمدباقر موسوی همدانی. قم: جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم.
- طباطبایی، سیدمحمدکاظم (1390). منطق فهم حدیث. قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- طوسی، محمد بن حسن (بیتا). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دار الاحیاء التراث.
- طوسی، محمد بن حسن (1414ق). الامالی. قم: دار الثقافه.
- فراهیدی، خلیل بن احمد (1409ق). العین. قم: هجرت.
- قرائتی، محسن (1388). تفسیر نور. تهران: مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن.
- قمی، علی بن ابراهیم (1404ق). تفسیر قمی. قم: دار الکتاب.
- کلینی، محمد بن یعقوب (1407ق). الکافی. قم: دار الحدیث.
- لیهی، رابرت، هولند، استفان ج. و مکگین، لاتاک (1403). مداخلات و طرحهای درمانی برای افسردگی و اختلالهای اضطرابی. ترجمۀ هدی اکبری و دیگران. تهران: ارجمند.
- مصطفوی، حسن (1368). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- مفضل بن عمر جعفی (بیتا). توحید مفضل. قم: مکتبة الداوری.
- مکارم شیرازی، ناصر (1374). تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
- موسوینیا، رویا، گلزاری، محمود و برجعلی، احمد (1393). اثربخشی آموزش تحمل بلاتکلیفی به شیوۀ شناختی رفتاری بر اختلال اضطراب فراگیر. روانشناسی کاربردی، دوره هشتم، 3، 7ـ23.
- نورعلیزاده میانجی، مسعود (1395). شخصیت متعالی و سلامت روانی در پرتو خداآگاهی. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی و پژوهشکدۀ باقرالعلوم(ع).
- نورعلیزاده میانجی، مسعود (1۴۰۲). روش مدلیابی مفهومی از متون اسلامی: با تأکید بر سازههای روانشناختی. قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- نیکزاد، محمدجواد (1401). الگوی تحمل بلاتکلیفی بر اساس منابع اسلامی. قم: دانشگاه معارف اسلامی.
- ورّام، مسعود بن عیسی (1410ق). مجموعه ورّام (تنبیه الخواطر و نزهة النواظر). قم: مکتبة الفقیه.
- Beck, J. (2015). How Uncertainty Fuels Anxiety. The Atlantic.
- Budner, Stanley (1962). Intolerance of ambiguity as a personality variable. Journal of Personality, 30(1), 29-50. doi. org/10. 1111/j. 1467-6494. 1962. tb02303. x
- Buhr, K. & Michel, J Dugas (2006). Investigating the construct validity of intolerance of uncertainty and its unique relationship with worry. Journal of Anxiety Disorders, 20, (2), 222-236. doi: 10. 1016/j. janxdis. 2004. 12. 004.
- Captari, L. E., Hook, J. N., Hoyt, W. T., Davis, D. E., McElroy-Heltzel, S. E., Worthington, E. L. J. r. (2018). Integrating clients’ religion and spirituality within psychotherapy: A comprehensive meta-analysis. J Clin Psychol, 74(11), 1938-1951. Doi: 10. 1002/jclp. 22681.
- Dugas, M. J., Gosselin, P. & Ladouceur, R. (2001). Intolerance of uncertainty and worry: Investigating specificity in a nonclinical sample. Cognitive Therapy and Research, 25(5), 551-558. DOI: 10. 1023/A: 1005553414688.
- Dugas, M. J. & et al (2005). Further validation of a cognitive-behavioral model of generalized anxiety disorder: Diagnostic and symptom specificity. Journal of Anxiety Disorders, 19(3), 329-343. doi: 10. 1016/j. janxdis. 2004. 02. 002.
- Freeston, M. H., Rhéaume, J., Letarte, H., Dugas, M. J. & Ladouceur, R. (1994). Why do people worry?. Personality and Individual Differences, 17(6). doi. org/10. 1016/0191-8869(94)90048-5.
- Grenier, S. & et al (2005). Intolerance of uncertainly and intolerance of ambiguity: similarities and differences. Personality and Individual Differences, 39, 593-600. doi. org/10. 1016/j. paid. 2005. 02. 014.
- Howell, A. N., Carleton, R. N., Horswill, S. C., Parkerson, H. A., Weeks, J. W., Asmundson, G. J.G. (2019). Intolerance of uncertainty moderates the relations among religiosity and motives for religion, depression, and social evaluation fears. Journal of Clinical Psychology, 75(1), 95-115. Doi: 10. 1002/jclp. 22691.
- Ladouceur, R. & et al (2000). Experimental manipulation of intolerance of uncertainty: A study of a theoretical model of worry. Behaviour Research and Therapy, 38(9), 933-941. doi: 10. 1016/s0005-7967(99) 00133-3.
- McLain, D. L. & et al (2015). Ambiguity tolerance in organizations: Definitional clarification and perspectives on future research. Frontiers in Psychology, 6, 1-7. doi. org/10. 3389/fpsyg. 2015. 00344.
Copyright © 2026 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
