Ravanshenasi Wa Din, Volume 4, Issue 2, No 14, Year 2026, Pages 79-98

    An Investigation into the Relationship between Confidence in God, Self-Esteem and Academic Achievement among the Students

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    Alireza Bakhshayesh / * Assistant professor of Psychology and Education Department, Yazd University. / abakhshayesh@yazduni.ac.ir
    79-98 2026/09/09 2026/09/09 2026/09/09
    Abstract: 
    The present research tries to investigate the relationship between in God, self-esteem and academic achievement. To do so, 305 female students form a high school in Yazd were selected randomly through a cluster sampling. They answered Cooper Smith's standard questionnaires on confidence (tawkul) and self-esteem. The students' total grade of the students was the index of their academic achievement. The research is a descriptive–correlative one. The data were analyzed by such statistical indexes as Pearson's correlation and ANOVA. The research findings show that there is a significant relationship between all components of self-esteem (domestic, social, academic and general) and confidence in God (p
    Keywords: 
    confidence in God
    self-esteem
    academic achievement
    high school students.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :بررسی رابطه توکل بر خدا، عزت نفس و پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان
    Abstract: 
    پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین توکل بر خدا، عزت نفس و پیشرفت تحصیلی انجام شده است. بدین منظور از میان دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان یزد در سال تحصیل 1389ـ1390، 305 نفر به صورت تصادفی و با روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شده و پرسش نامه های استاندارد توکل و عزت نفس کوپر اسمیت را تکمیل نموده اند. معدل دانش آموزان نیز شاخص پیشرفت تحصیلی در نظر گرفته شده است. طرح این پژوهش از نوع توصیفی- همبستگی بوده است. داده ها با شاخص های آماری، چون همبستگی پیرسون و تحلیل واریانس تحلیل شده اند. نتایج نشان می دهد که بین تمام مؤلفه های عزت نفس (خانوادگی، اجتماعی، تحصیلی و عمومی) و توکل بر خدا ارتباط معناداری وجود دارد (01/0>p). همچنین رابطه مثبت معناداری بین پیشرفت تحصیلی و عزت نفس به دست آمده (01/0>p)، اما هیچ گونه رابطه معناداری بین پیشرفت تحصیلی و توکل بر خدا دیده نشده است. علاوه بر این، نتایج آزمون تحلیل واریانس تفاوت معناداری را بین میانگین نمره های توکل بر خدا و عزت­نفس در دانش آموزان رشته های مختلف نشان نمی دهد.
    Keywords: 
    عزت نفس
    توکل بر خدا
    پیشرفت تحصیلی
    دانش‌آموزان مقطع متوسطه
    References: 
    • انصاری جابری، علی و همکاران، «تأثیر روزه رمضان بر عزت نفس دانشجویان دانشکده پرستاری و مامایی و پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان»، اندیشه و رفتار، ش 25 و 26، تابستان و پاییز 1380، ص 67-63.
    • باقرزاده، فضل ا... و همکاران، «بررسی اثر برد و باخت و جهت گیری هدفی بر میزان عزت نفس در فوتبالیست های لیگ کشور»، حرکت، ش 23، بهار 1384، ص 50-41.
    • براندن، ناتانیل، روان شناسی عزت نفس، ترجمه: مهدی قراچه¬داغی، چ پنجم، تهران، نخستین، 1385.
    • بهرامی احسان، هادی، «رابطه بین جهت گیری مذهبی، اضطراب و حرمت خود»، مجله روان شناسی 24، ش 6، زمستان 1381، ص 347-336.
    • بهرامی چگینی، ذبیح الله، «بررسی رابطه بین دین داری با اختلالات روانی دانشجویان دانشگاه آزاد خرم آباد»، روان شناسی و دین، ش 10، تابستان 1389، ص 102-91.
    • بیابانگرد، اسماعیل، «رابطة میان عزت نفس، انگیزه پیشرفت و پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان سال سوم دبیرستان های تهران»، مطالعات روان شناختی، ش 4 و 5، پاییز و زمستان 1384، ص 144-131.
    • جمعی از نویسندگان، «دین و دین داری در عصر حاضر»، مجموعه سخنرانی¬ها و مقالات دومین و سومین همایش نیایش، چ اول، تهران، دانشگاه امام حسین (ع)، مرکز آموزش و پژوهش علوم اسلامی، مؤسسه چاپ و انتشارات، 1381.
    • جوان بخت، مریم و همکاران، «بررسی تأثیر روزه داری در ماه رمضان بر عزت نفس و سلامت روانی دانشجویان»، اصول بهداشت روانی، ش 44، زمستان 1388، ص 273-266.
    • حبیب وند، علی مراد، «رابطه جهت گیری مذهبی و اختلالات روانی با پیشرفت تحصیلی»، روان شناسی و دین، ش 3، پاییز 1387، ص 93-79.
    • حسینی، محمدعلی و همکاران، «همبستگی عزت نفس و پیشرفت تحصیلی در دانشجویان توان¬بخشی دانشگاه علوم بهزیستی و توان¬بخشی تهران»، آموزش در علوم پزشکی، ش 17، بهار 1386، ص 142-137.
    • حسینی نسب، داوود، وجدان پرست، حسین، «بررسی رابطه عزت نفس با پیشرفت تحصیلی دانشجویان علوم پایه و علوم انسانی مراکز تربیت معلم»، نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز، ش 45، تابستان و پاییز 1381، ص 126-101.
    • دیلمی، احمد، آذربایجانی، مسعود، اخلاق اسلامی، چ سی و هشتم، قم، دفتر نشر معارف، 1384.
    • راثی، مهدی، «بررسی رابطه گرایش دینی با عزت نفس و خودکارآمدی در بین دانش آموزان سال دوم دبیرستان شهر تبریز در سال تحصیلی 81-80»، پایان نامه کارشناسی ارشد روان شناسی، دانشگاه تبریز، 1382.
    • رفیعی هنر، حمید، جان بزرگی، مسعود، «رابطه جهت گیری مذهبی و خودمهارگری»، روان شناسی و دین، ش 9، بهار 1389، ص 42-31.
    • شاملی، نصرا...، بنائیان اصفهانی، علی، «تبیین میدان معناشناسی واژه "توکل" در نهج البلاغه»، فصلنامه علوم اسلامی، ش 15، پاییز 1388، ص 20-1.
    • شهنی ییلاق، منیجه و همکاران، «بررسی شیوع کودک¬آزاری و پیش بینی این متغیر از طریق سلامت عمومی والدین، سازگاری، عزت نفس و عملکرد تحصیلی دانش آموز و متغیرهای جمعیت شناختی در دانش آموزان دختر آزاردیده و عادی دوره راهنمایی شهر اهواز»، مجله علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، ش 14، بهار و تابستان 1386، ص 194-167.
    • کارنگی، دیل، آیین زندگی، ترجمه: جهانگیر افخمی، چ سوم، تهران، انتشارات ارمغان، 1385.
    • کارنگی، دیل، آیین زندگی: چگونه اضطراب و نگرانی را از خود دور کرده و زندگی آرامی آغاز کنیم، ترجمه: سوسن اردکانی، چ دوم، تهران، بدرقه جاویدان، 1385.
    • کاظمیان مقدم، کبری، مهرابی زاده هنرمند، مهناز، «بررسی رابطه نگرش مذهبی با شادکامی و سلامت روانی دانشجویان دختر و پسر دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهبهان»، روان شناسی و دین، ش 8، زمستان 1388، ص 174-157.
    • گیج، نیت ال، برلاینر، دیوید سی، روان شناسی تربیتی، ترجمه: غلامرضا خوی نژاد، چ دوم، تهران، انتشارات حکیم فردوسی، 1374.
    • مجدیان، محمد و همکاران، «بازخورد مذهبی، حرمت خود و مسند مهارگری»، روان شناسی تحولی: روان شناسان ایرانی، ش 22، زمستان 1388، ص 157-151.
    • مجلسی، محمدباقر، بحارالأنوار، بیروت، مؤسسه الوفاء، 1404 ق.
    • محتشمی، محمد، نقش ایمان در تکامل انسان، چ اول، بوشهر، شروع، 1386.
    • میری، محمدرضا و همکاران، «بررسی رابطه افسردگی و سطح توکل بر خدا در دانشجویان شهر بیرجند»، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، ش 33، زمستان 1386، ص 58-52.
    • نجاتی، محمدعثمان، قرآن و روان شناسی، ترجمه: عباس عرب، مشهد، بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی، 1367.
    • نجاتیان، رضا، «بررسی رابطه توکل بر خدا و سطح اضطراب در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در سال 1385»، پایان نامه پزشکی عمومی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، 1385.
    • نصر، سیدحسین، اسلام: مذهب، تاریخ و تمدن، ترجمه: عباس گیلوری، چ اول، تهران، روزبهان، 1385.
    • نظری، ایمان، حسین پور، محمد، «اثربخشی مهارت های اجتماعی بر اضطراب و عزت نفس دانش آموزان دختر دبیرستان باغملک»، یافته های نو در روان شناسی، ش 2، بهار 1387، ص 116-95.
    • یوآخیم، واخ، جامعه شناسی دین، ترجمه: جمشید آزادگان، تهران، سمت، 1382.
    • Allport, G. W., Ross, G. M., "Personal religious and prejudice", Journal of Personality and Social Psychology, v 5, 1967, p 432-443.
    • Bagley, C., Mallick, K., "Self- esteem and religiosity: Comparison of 13 to 15 year old students in catholic and public junior high school", Canadian Journal of Education,v 22(1), p 89-92.
    • Beti- Hallahme, B., Argyle, M., The Psychology of Religious Behavior, Belief and Experience, New York, Routledge, 1997.
    • Coopersmith, S., "A Method for determining types of self-steem", Journal of Abnormal Psychology, v 1, 1959, 87-94.
    • Cristillo, L., "Religiosity, education and civic¬ belonging: Muslim youth in New York City Public Schools", Presented at the Muslim Youth in NYC Public Schools Conference, Teachers College, Columbia University, 2008.
    • Ghobari, B., Shojaei, M., Relationship between Reliance on God and Self-Esteem, Beijing Congress, 2004.
    • Jensen- Campbell, L. A. et al., "Agreeableness, conscientiousness and effortful control Processes", Journal of Research in Personality, v 36, 2002, p 476-489.
    • Maddi, R. S., Personality Theories, Third Edition, Belmont, Dorsey press, 1976.
    • Maltby, J., Day, L., "Depressive symptoms and religious orientation: examining the relationship between religiosity and depression within the context of other correlates of depression", Personality and individual Differences, v 28(2), 2000, p 383-393.
    • Maton, K. I., "The Stress-buffering role of spiritual support: Cross-sectional and prospective investigation", Journal for the Scientific Study of Religion, v 28, 1989, p 310-323.
    • Buhrmester, M. D. et al., "Implicit self-esteem: Nature, Measurment, and New way forward", Journal of personality and social psychology, v 100(2), 2011, p 365-385.
    • McCullough M. E., Willoughby, L. B., "Brian, Religion, Self- Regulation, and Self- Control: Associations, Explanations, and Implications", Psychological Bulletin, v 135(1), 2009, p 69-93.
    • Morris, M. O., Lee. M. F., "Academics Self-esteem and perceived validity grades a test of Self-verification Theory", The Journal of Contemporary Educational Psychology, v 18, 1993, p 414-426.
    • Myers, D. G., "The funds, friends, and faith of happy people", American Psychologist, v 55(1), 2000, p 56-67.
    • Pargament, K. et al., "Patterns of Positive and Negative religious coping with major life stressors", Journal for the Scientific of Religion, 1998, v 37(4), p 710-724.
    • Rew, L., Wong, J., "A systematic review of associations among religiosity/spirituality and adolescent health attitudes and behaviors", Journal of Adolescent Health, v 38, 2006, p 433-442.
    • Schreiber, E. H., Scheiber, K. N., "Using relaxation techniques and positive self-esteem to improve academic achievement of college students", Psychological, Reports, v 76(3), 1995, p 929-930.
    • Vaillat, G. & et al., "The natural history of male mental health: Health and religious involvement", Journal of Social Science & Medicine, v 66, 2008, p 221-231.
    • Walsh, F., Spirituality in Family Therapy, London, Guilford Press, 2009, p 5-20.
    • Yong, D., Rebecca, F., "Religion and adolescent self-esteem: Youth ministry experts comment", From Science and Religion Information Service, 2008
    • 245 reads
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Bakhshayesh, Alireza. (2026) An Investigation into the Relationship between Confidence in God, Self-Esteem and Academic Achievement among the Students. Ravanshenasi Wa Din, 4(2), 79-98

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Alireza Bakhshayesh."An Investigation into the Relationship between Confidence in God, Self-Esteem and Academic Achievement among the Students". Ravanshenasi Wa Din, 4, 2, 2026, 79-98

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Bakhshayesh, A.(2026) 'An Investigation into the Relationship between Confidence in God, Self-Esteem and Academic Achievement among the Students', Ravanshenasi Wa Din, 4(2), pp. 79-98

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Bakhshayesh, A. An Investigation into the Relationship between Confidence in God, Self-Esteem and Academic Achievement among the Students. Ravanshenasi Wa Din, 2026; 4(2): 79-98