بررسی نظریههای همسرگزینی و نقد آنها با تکیه بر منابع اسلامی و روانشناسی
نوع مقاله:
پژوهشی
نویسندگان:
بهروز مهرام / استاديار دانشگاه فردوسي مشهد
چکیده:
آمار بالای طلاق زوجین در سال های آغازین زندگی، نشانگر این است که انتخاب ناصحیح یکی از عوامل مؤثر در ناسازگاری و عدم تفاهم همسران محسوب می شود. بر این اساس، انتخاب همسر مرحله ای سرنوشت ساز در زندگی هر فرد به شمار می رود. در خصوص همسرگزینی، دیدگاه های متفاوتی از سوی روان شناسان و جامعه شناسان ارائه شده و هر یک از این دیدگاه ها، انتخاب همسر را از منظر خاص خود بررسی کرده اند. بنابراین هدف این پژوهش، که با روش توصیفی- تحلیلی انجام شد، بررسی نظریه همسان همسری، فرضیه همانندی، نظریه نیازهای مکمل و نظریه مبادله معرفی و سپس نقد آنها می باشد. در نقد دیدگاه های مذکور، علاوه بر استفاده از یافته های تجربی، منابع اسلامی نیز به کار گرفته شده است. به نظر می رسد در دیدگاه اسلامی، بر همسان همسری دینی و هماهنگی در میزان دین داری و نیز برخی خصوصیات اخلاقی از قبیل پاکدامنی تأکید و بر عدم اهمیت ابعاد دیگر همسانی تصریح شده است.
کلمات کلیدی:
Article data in English (انگلیسی)
Title:
A Review and Criticism of Theories of Mate Selection
Abstract:
High statistics of divorce among couples at the early years of their joint life shows that wrong mate selection is one of the influential factors for maladjustment and misunderstanding between couples. Accordingly, mate selection is regarded a decisive stage in every individual's life. Using a descriptive-analytical method, the present paper discusses the theory of homogamy, the hypothesis of similarity, the theory of complementary needs, and the theory of exchange. Then it reviews and criticizes them. In addition to empirical findings, Islamic sources are used to criticize these views. It seems that religious homogamy, harmony in religiosity of spouses and other moral characteristics such as chastity are emphasized in Islamic view, while other dimensions of homogamy are deemphasized.
References:
References:
- نهجالبلاغه، بيتا، ترجمة ناصر مکارم شیرازی، قم، مؤسسه مطبوعاتی هدف.
- اعزازي، شهلا، 1376، جامعهشناسي خانواده، تهران، روشنگران و مطالعات زنان.
- آذربايجاني، مسعود و ديگران، 1382، روانشناسي اجتماعي با نگرش به منابع اسلامي، قم، پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
- بستان، حسين، 1383، اسلام و جامعهشناسي خانواده، قم، پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
- بصيري، هدي، (آبان 1389)، خانواده و زناشويي بهمثابة فراگرد مبادله، <http://anthropology.ir/node/7540
- جاسبي، منيژه و همكاران، 1386، «بررسي رابطه بين ميزان صميميت در خانواده اصلي و رضايت زناشويي زنان» در: مجموعه مقالات تقويت نظام خانواده و آسيبشناسي آن، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني..
- حسينخاني ناييني، هادي، 1390، معيارهاي انتخاب همسر از ديدگاه اسلام و ساخت مقياس آن، پاياننامه دكتري، روانشناسي تربيتي، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- ـــــ ، 1389، «معيارهاي انتخاب همسر از ديدگاه اسلام»، اسلام و پژوهشهاي تربيتي، ش 4، ص 21-44.
- حفاظي طرقبه، ميترا و همكاران، 1385، «بررسي ارتباط بين اجزاء عشق و رضايتمندي زوجي»، مجله دانشگاه علوم پزشکي مازندران، ش 54، ص 99ـ109.
- خسروي، موسي، 1380، زندگاني حضرت عليبنموسي الرضا، تهران، اسلاميه.
- داودخاني، محسن، 1385، جامعهشناسي همسريابي، برگرفته از: social82.blogfa.com/catـ17.aspx
- راوندي، سيدفضلالله، بيتا، النوادر للراوندي، قم، دارالکتاب.
- سالاريفر، محمدرضا، 1385، خانواده در نگرش اسلام و روانشناسي، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، بيتا، الميزان في تفسير القرآن، قم، جامعه مدرسين.
- طبرسي، احمدبنعلي، 1403ق، الاحتجاج علي اهل اللجاج، ترجمة نظامالدين احمد غفاري مازندراني، تهران، مرتضوي.
- طبرسي، فضلبنحسن، 1390، اعلام الوري باعلام الهدي، تهران، اسلاميه.
- قرائتي، محسن، 1376، تفسير نور، قم، مؤسسه در راه حق.
- کرميحويزي، محمد، 1402ق، التفسير لکتاب الله المنير، قم، چاپخانه علميه.
- کليني، محمدبنيعقوب، 1365، کافي، تهران، دارالکتب الاسلاميه.
- مجلسي، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، بيروت، مؤسسة الوفاء.
- مرداني، صديقه و همكاران، 1381، «بررسي و زمينهيابي نگرش دانشجويان و هنرآموزان دختر نسبت به همسرگزيني و آينده ازدواج» در: خلاصه مقالات ازدواج دانشجويي راهکارها و چالشها، اصفهان، دانشگاه صنعتي اصفهان، ص 27ـ28.
- مصباح، محمدتقي، 1384، اخلاق در قرآن، تحقيق و نگارش محمدحسين اسکندري، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- مفيد، محمدبن محمدبن نعمان، 1413ق، الإرشاد في معرفة حججالله علي العباد، قم، کنگره شيخ مفيد.
- موسوي خميني، سيدروحالله، بيتا، تحريرالوسيله، قم، اسماعيليان.
- Birkelund, & et al, 2003, Who Marries Whom? Educational Homogamy in Norway. DEMOGRAPHIC RESEARCH.VOLUME 8. ARTICLE 1. P. 1-30. Retrieved from http:// www. oekonomi. uio. no/ memo/ memopdf/ memo 2800. p
- Dibear, 2009, Factors In Human Mate Selection, Barrels of Information & How to Guides. Retrieved from www.infobarrel.com/ Factors In Human M.
- Finnks, Fjalar, 1997, Social Integration, Heterogeneity, and Divorce: The Case of the Swedish ـ speaking Population in Finland, Finland ActaSociologica,v 40, N 3, p. 263ـ277.
- Frimmel, & et al, 2008, Assortative Mating and Divorce in Austria, JohannesKeplerUniversitat Linz, www.oeaw.ac.at/vid/download/col091020rw.pdf.
- Goodman, Michael. A. & David, C. Dollahite, 2006, How Religious Couples Perveive the Influence of God in Their Marriage. Review of Religious Research, v 48, N 2, p. 141ـ155.
- Hughes, & et al, 2002, Sociology: the core. New York, McGrawـ Hill Higher Education.
- Ingoldsby, Bron. B., & et al, 2003, Mate Selection Across Cultures explores. Sage Publications.
- Jacobson, C. K., & et al, 2004, Inter Racial Marriages in South Africa. Contributors, Journal of Comparative Family Studies, v 35, P. 443.
- Kalmijn, Matthijs, 1998, Intermarriage And Homogamy: Causes, Patterns,Trends, Annual Review of Sociology,v 24, p. 395 421.
- Knox, David. &Carolin. Schacht, 2009, Choices in Relationships: An Introduction to Marriage and the Family. Wadsworth: Cengage Learning. Inc.
- Kraft, Kornelius.,& Stefanie. Neimann, 2009, Impact of Educational and Religious Homogamy in Marital Stability.Discussion Paper.
- Shoemake, & Elizabeth. G, 2007, Human Mate Selection Theory: An Integrated Evolutionary and Social Approach, Journal of Scientific Psychology, p. 35-41.
- Sprecher, S. & Hatfield, E, (in press/2009), Matching hypothesis. In H. Reis & S. Sprecher (Eds.) Encyclopedia of human relationships, New York: SAGE.
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
حسینخانی، هادی، جان بزرگی، مسعود، مهرام، بهروز. (1393) بررسی نظریههای همسرگزینی و نقد آنها با تکیه بر منابع اسلامی و روانشناسی. فصلنامه روانشناسی و دین، 7(1)، 31-46
هادی حسینخانی؛ مسعود جان بزرگی؛ بهروز مهرام."بررسی نظریههای همسرگزینی و نقد آنها با تکیه بر منابع اسلامی و روانشناسی". فصلنامه روانشناسی و دین، 7، 1، 1393، 31-46
حسینخانی، هادی، جان بزرگی، مسعود، مهرام، بهروز.(1393) 'بررسی نظریههای همسرگزینی و نقد آنها با تکیه بر منابع اسلامی و روانشناسی'، فصلنامه روانشناسی و دین، 7(1), pp. 31-46
