ساخت آزمون اولیه آرامش روانی در پرتو ازدواج بر اساس منابع اسلامی
نوع مقاله:
پژوهشی
نویسندگان:
✍️ سلمان نعمتی / كارشناس ارشد روان‌شناسي خانواده مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني / s.nemati@urd.ac.ir
محمدرضا احمدی محمدآبادی
/ استاديار گروه روان‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني / m.r.ahmadi@iki.ac.ir
/ استاديار گروه روان‌شناسي مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني / m.r.ahmadi@iki.ac.irچکیده:
این پژوهش با هدف ساخت آزمون اولیه آرامش روانی همسران، بر اساس منابع اسلامی صورت گرفت. برای جمع آوری آموزه های دین اسلام، روش توصیفی مورد استفاده قرار گرفته است و برای ارزیابی روایی و اعتبار مقیاس، از روش پیمایشی استفاده شده است. ابزار استفاده شده در کنار آزمون محقق ساخته، پرسش نامه حالت- رگه اضطراب اسپیلبرگر می باشد. یافته های پژوهش نشان می دهد که تأمین نیازهای مالی، ارضای نیازهای جنسی و عاطفی و ایمان مناسب و متناسب، همسران چهار عامل اصلی در ایجاد آرامش روانی همسران می باشند. روایی محتوای سازه مذکور توسط کارشناسان خبره تأیید شده است. روایی ملاک با محاسبه ضریب همبستگی مقیاس حاضر با پرسش نامه حالت- رگه اضطراب اسپیلبرگر در سطح 05/0 معنادار می باشد. روایی سازه، با محاسبه همبستگی هر یک از خرده آزمون ها با نمره کل و همچنین همبستگی خرده آزمون ها با یکدیگر در حد مطلوبی قرار دارد. اعتبار آزمون نیز با اجرا بر روی نمونه 108 نفری و محاسبه آلفای کرونباخ برابر با 924/0، تأیید شد.
Article data in English (انگلیسی)
Title:
Conducting a Thorough Test on the Peace of Mind Brought by Marriage in Islamic Resources
Abstract:
This study aims at conducting a thorough test on spouses’ peace of mind based on Islamic sources. To collect the teachings of Islam, a descriptive method is used. To assess the reliability and validity of the scale, the survey method was used. Along with self-made instruments used in the test, state-trait anxiety inventory (STAI) is used also. Findings indicate that the financing, and satisfying the sexual needs, emotional connection and spouses` faith are four main factors in spouses` peace of mind. Test validity was confirmed by certified experts. The criterion validity by calculating the correlation coefficient with the scale state-trait anxiety scale are significant at the 0.05 level. Construct validity, the correlation of each of the subscales and the total score and subscales correlated with each other desirably. Reliability also runs the tests on a sample of 108 men and Cronbach's alpha of 0.924.
References:
References:
- نهج‌البلاغه، 1380، ترجمة سيدجعفر شهيدي، تهران، شرکت انتشارات علمي و فرهنگي.
- ابن‌شعبه‌حراني، حسن‌بن علي، 1382، تحف العقول، قم، آل‌علي.
- ابن‌فهد حلي، احمد بن محمد، 1410ق، عدّة الداعي، بيروت، دار الکتاب الاسلامي.
- ابن‌منظور، محمدبن مكرم، 1414ق، لسان العرب، چ سوم، بيروت، دار صادر.
- احمدي خدابخش، 1383، «بررسي ازدواج‌هاي موفق و ناموفق در بين دانشجويان»، دوماهنامه علمي پژوهشي دانشگاه شاهد، ش 7، ص 9-14.
- ارونسون، اليوت، 1383، روان‌شناسى اجتماعى، ترجمة حسين شكركن، تهران، رشد.
- آک‍وچ‍ک‍ي‍‍ان، ش‍‍ه‍لا، 1376، بررسي اج‍م‍‍ال‍‍ي اضطراب و آرامش در حوزه ت‍ف‍ک‍ر دي‍ن‍‍ي، اصفهان، دانشگاه علوم پ‍زش‍ک‍‍ي.
- آيتي، سيدمحمدرضا، 1384، «تئوري آرامش در مشروعيت زناشويي مسلمان و غيرمسلمان»، برهان و عرفان بهار، ش 3، ص 7-26.
- بستان، حسين و همکارن، 1388، اسلام و جامعه‌شناسي خانواده، چ چهارم، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- بستان، حسين، 1390، خانواده در اسلام، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- بورستين، فيليپ، 1380، روش‌هاي درمان مشكلات زناشويي، ترجمة توزنده‌جاني، مشهد، مرنديز.
- پسنديده، عباس، 1384، هنر رضايت از زندگي، قم، دارالحديث.
- ـــــ ، 1391، رضايت زناشويي، قم، دارالحديث.
- تميمي‌آمدي، عبدالوهاب‌بن محمد، 1410ق، غررالحکم و دررالکلم، تحقيق سيدمهدي رجائي، قم، دارالکتب.
- جديري، جعفر و مسعود جان‌بزرگي، 1388، «ساخت و اعتباريابي مقياس رضامندي زناشويي اسلامي»، روان‌شناسي و دين، سال دوم، ش 4، ص 41-70.
- جوادي آملي، عبدالله، 1382، سرچشمه انديشه، قم، اسراء.
- حدادي، محمدرضا، 1387، برويد با هم بسازيد، تهران، سروش ملل.
- حر عاملى، 1409ق، وسائل الشيعة، قم، مؤسسه آل‌البيت.
- حسيني کوهساري، سيداسحاق، 1378، آرامش و فشار رواني در قرآن، پايان‌نامه کارشناسي ارشد علوم قرآني، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- حسيني‌زاده، علي، 1381، «عوامل اضطراب و آرامش در آيات و روايات، «جوان و آرامش روان؛ مشكلات، مشاوره و درمانگري با نگرش اسلامي»، در: سومين همايش مشاوره از ديدگاه اسلامي، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- حقپرست، ولي، 1375، بررسي دستيابي به آرامش و طمأنينه در پرتو آيات قرآن و احاديث، پايان‌نامه کارشناسي ارشد علوم قرآن و حديث، اراك، دانشگاه آزاد اسلامي اراک.
- خداياري‌فرد، محمد واکرم پرند، 1388، ارزيابي و آزمون‌گري روان‌شناختي، تهران، دانشگاه تهران.
- دلاور، علي، 1380، مباني نظري و عملي پژوهش در علوم انساني و اجتماعي، تهران، رشد.
- ـــــ ، 1384، احتمالات و آمار کاربردي در روان‌شناسي و علوم تربيتي، تهران، رشد.
- رحيم‌پور، فرزانه و همکاران، 1389، «مقايسه شدت اختلالات خواب در ميان نگهبانان شيفت شب بيمارستان»، طب كار، دورة دوم، ش 1، ص 39-43.
- رشيدرضا، محمد، 1303، المنار في تفسيرالقرآن، بيروت، دارالفکر.
- زيمون، فريتس، 1379، مفاهيم و تئوري‌هاي کليدي در خانواده، ترجمة سعيد پيرمرادي، تهران، همام.
- ساعتچي، محمود و همكاران، 1389، آزمون‌هاي روان‌شناختي، تهران، ويرايش.
- سالاري‌فر، محمدرضا، 1388، خانواده در نگرش اسلام و روان‌شناسي، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- ـــــ ، 1389، خشونت خانگي عليه زنان، قم، هاجر.
- سروريان، حميدرضا، 1377، عوامل تشويش و تسکين روان از ديدگاه قرآن و حديث، پايان‌نامه کارشناسي ارشد الهيات و معارف اسلامي، قم، مرکز تربيت مدرس دانشگاه قم.
- شاه‌سياه، مرضيه و همكاران، 1389، «تأثير زوج‌درماني مبتني بر دلبستگي بر رضايت و صميميت جنسي»، اصول بهداشت رواني، ش 2، ص 496.
- شريعتمداري، مهدي، 1388، تحقيق و پژوهش در علوم رفتاري، تهران، کوهسار.
- شفيعي سروستاني، ابراهيم، 1379، جريانشناسي دفاع از حقوق زنان، قم، مؤسسه فرهنگي طه.
- صدوق، محمدبن علي، 1413ق، منلايحضرهالفقيه، تصحيح غفاري، چ دوم، قم، اسلامي.
- صفورائي، محمد‌مهدي، 1388، «ساخت و اعتباريابي پرسش‌نامه سنجش كارآمدي خانواده از ديدگاه اسلام»، روان‌شناسي و دين، ش5، ص 85-108.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1375، ترجمه تفسير الميزان، ترجمة سيدمحمدباقر موسوي، قم، دارالعلم.
- طبرسى، حسن‌بن فضل، 1370، مكارم الأخلاق، چ چهارم، قم، شريف رضي.
- طوسي، محمدبن حسن، 1413ق، التبيان فى تفسير القرآن، بيروت، داراحياء التراث العربى.
- فتحي آشتياني، علي و محبوبه داستاني، 1388، آزمون‌هاي روان‌شناختي، تهران، بعثت.
- فتحي، رسول، 1378، ريلاکس تراپي، تهران، اميد انقلاب.
- فراهيدي، خليل‌بن احمد، 1409ق، العين، قم، چ دوم، هجرت.
- فقيهي، علي‌نقي، 1381، «جوان و آرامش روان؛ مشكلات، مشاوره و درمانگري با نگرش اسلامي»، در: سومين همايش مشاوره از ديدگاه اسلامي، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- فيروزآبادي، محمدبن يعقوب، 1383ق، بصائر ذوي التمييز في لطائف الكتاب العزيز، قاهره، لجنه احياءالتراث الاسلامى.
- کليني، محمدبن يعقوب، 1407ق، اصول کافي، تصحيح غفاري و آخوندي، تهران، دارالکتب الاسلاميه.
- کياني، محمدحسين، 1386، «جايگاه آرامش در عرفان و معنويت‌گرايي جديد»، کتاب نقد، ش 45، ص 207-246.
- گنجي، حمزه، 1381، روان‌سنجي، تهران، ساوالان.
- ليثي واسطي، علي‌بن محمد، 1387، عيون الحکم و المواعظ، تهران، مؤسسه البعثه.
- مجلسي، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، چ دوم، بيروت، لبنان.
- محبي، سيامک و همکاران، 1389، «تأثير آموزش جنسي بر بهبود رضايت زناشويي»، تحقيقات نظام سلامت، ش 4، ص 690-697.
- محمدي ري‌شهري، محمد، 1387، تحکيم خانواده از نگاه قرآن و حديث، قم، مشعر.
- مصباح، محمدتقي، 1391، اخلاق در قرآن، تحقيق محمدحسين اسکندري، چ پنجم، قم، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- مصطفوى، حسن، 1368، التحقيق في كلمات القرآن الكريم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
- مطهري، مرتضي، 1378، مجموعه آثار، چ پانزدهم، تهران، صدرا.
- مظاهري، محمدعلي و همكاران، 1382، «مقايسه بهداشت رواني در زوج‌هاي جشن‌هاي ازدواج دانشجويي و زوج‌هاي عادي»، انجمن ايراني روان‌شناسي، سال هفتم، ش 1، ص 52-72.
- معمورى، على، 1383، آرامش، دائره‌المعارف قرآن کريم (جلد 1) مرکز فرهنگ و معارف قرآن.آدرس اينترنتي: http://www.maarefquran.com.
- مکارم‌شيرازي، ناصر و همكاران، 1370، تفسير نمونه، قم، دارالکتب الاسلاميه.
- م‍ه‍راب‍ي‌زاده‌ه‍ن‍رم‍ن‍د، مهناز، 1388، «بررسي تأثير آموزش مهارت‌هاي زندگي بر اضطراب و پرخاشگري همسران شهدا»، زن و فرهنگ دانشگاه آزاد اسلامي، ش 1، ص 3-16.
- مهرام، بهروز، 1372، هنجاريابي آزمون اسپيلبرگر در شهر مشهد، پايان‌نامه كارشناسي ارشد روان‌شناسي، تهران، دانشگاه علامه طباطبائي.
- ميرزايي‌اصل، ولي‌الله، 1377، آرامش و طمأنينه در قرآن و حديث، پايان‌نامه كارشناسي ارشد الهيات و معارف اسلامي، تهران، دانشگاه تربيت مدرس.
- هاشمي، زينب، 1392، راه‌هاي رسيدن به آرامش در قرآن، پايان‌نامه سطح سه رشته علوم قرآن، قم، جامعه الزهرا.
- ويس کرمي، مهرداد و سيدرضا مؤدب، 1389، «بررسي تطبيقي «آرامش رواني» در روان‌شناسي با «اطمينان قلبي» در قرآن کريم»، مطالعات تفسيري، سال اول، ش 4، ص 177.
- Begum Shahina, Development of a Stress Questionnaire: A Tool for Diagnosing Mental Stress,
- Bell, S. and Lee, C. (2002) Development of the Perceived Stress Questionnaire for Young Women. Psychology, Health and Medicine, 7 2: 189-201.
- Corsini, Raymond J.,The dictionary of psychology, Includes bibliographical references and index, Publisher BRUNNER/MAZEL 1999.
- Deschene L. 40 Ways to Create Peace of Mind , @tinybuddha for inspiring posts and wisdom quotes, 2013.
- Hayes RD, Martin SA, Sesti AM, Spitzer K. Psychometric properties of the medical outcomes study sleep measure. Sleep Med 2005; 6: 41- 4.
- John L.R., Quantifying Mental Relaxation with EEG for use in Computer Games, MRC/UCT Medical Imaging Research Unit Department of Human Biology, University of Cape Town.
- Kaushik R, 2006, Effects of mental relaxation and slow breathing in essential hypertension, Complementary Therapies in Medicine, v. 14, p. 120-126.
- Lee Yi-Chen, 2012, The Construct and Measurement of Peace of Mind, Springer Science+Business Media B.V, J Happiness Stud DOI 10.1007/s10902-012-9343-5.
- Levenstein S, 1993, Development of the Perceived Stress Questionnaire: a new tool for psychosomatic research, J Psychosom Res, v. 37(1), p. 19-32.
- Longman advanced american Dictionary p1064-
- Smith c, 2007, A randomised comparative trial of yoga and relaxation to reduce stress and anxiety, Complementary Therapies in Medicine, v. 15, p.77-83.
- Speilberger, C. D, 1983, Manual for the State-Trait Anxiety Inventory: STAI (Form y). Palo Alto.CA: Consulting Pssy chologist Press.
- Wilson Chris M, 2005, How Does Marriage Affect Physical and Psychological Health?, IZA Discussion Paper N. 1619.
- Woo Hyeyoung, 1845, The Effects of Marriage on Psychological Well-Being Focusing on Motherhood Status Prior to Marriage, Department of Sociology, Wichita State University, N. Fairmount, Wichita, KS 67260-0025.
Copyright © 2017 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
نعمتی، سلمان، احمدی محمدآبادی، محمدرضا، ناروئی نصرتی، رحیم. (1396) ساخت آزمون اولیه آرامش روانی در پرتو ازدواج بر اساس منابع اسلامی. فصلنامه روان‌شناسی و دین، 10(2)، 41-60
سلمان نعمتی؛ محمدرضا احمدی محمدآبادی؛ رحیم ناروئی نصرتی."ساخت آزمون اولیه آرامش روانی در پرتو ازدواج بر اساس منابع اسلامی". فصلنامه روان‌شناسی و دین، 10، 2، 1396، 41-60
نعمتی، سلمان، احمدی محمدآبادی، محمدرضا، ناروئی نصرتی، رحیم.(1396) 'ساخت آزمون اولیه آرامش روانی در پرتو ازدواج بر اساس منابع اسلامی'، فصلنامه روان‌شناسی و دین، 10(2), pp. 41-60
