روان‌شناسی و دین، سال هجدهم، شماره سوم، پیاپی 71، پاییز 1404، صفحات 57-68

    اثربخشی درمان شناختی رفتاری توحیدی بر افزایش شادکامی دانش‌آموزان

    نوع مقاله: 
    پژوهشی
    نویسندگان:
    مهرداد گشتاسب / دانشجوی دکتری روان‌شناسی دانشگاه محقق اردبیلی / Mehrdadgoshtasb@gmail.com
    ✍️ نیلوفر میکاییلی / استاد گروه روان‌شناسی دانشگاه محقق اردبیلی / nmikaeili@uma.ac.ir
    محمدرضا احمدی محمدآبادی / دانشیار گروه روان‌شناسی مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / m.r.ahmadi@iki.ac.ir
    صفحه‌ها: 57-68 تاریخ دریافت: 1403/05/04 تاریخ پذیرش: 1403/07/08
    dor 20.1001.1.20081782.1404.18.3.4.3
    doi 10.22034/ravanshenasi.2024.5000503
    چکیده: 
    این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری توحیدی بر افزایش شادکامی دانش‌آموزان در بخش سنگر شهر رشت انجام شد. این پژوهش زیر مجموعۀ تحقیقات کمّی است که از بین ۷۵ دانش‌آموز مدرسۀ متوسطۀ اول شهدای منطقۀ سنگر رشت، تعداد ۳۰ دانش‌آموز که در پرسش‌نامۀ شادکامی آکسفورد نمرۀ کمتر کسب نموده، انتخاب و با روش تصادفی ساده در دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند؛ پس از آن ۸ جلسة درمان شناختی رفتاری توحیدی به گروه آزمایش ارائه و به گروه گواه درمانی ارائه نگردید؛ در نهایت در مرحلۀ پس‌آزمون میزان شادکامی در هر دو گروه آزمایش و گواه مورد اندازه‌گیری قرار گرفت. تحلیل نتایج با استفاده از نرم‌افزار Spss22 نشان داد درمان شناختی رفتاری توحیدی منجر به افزایش شادکامی دانش‌آموزان گروه آزمایش شرکت‌کننده در پژوهش در مقابل گروه گواه بدون درمان شده است. استفاده از درمان شناختی رفتاری توحیدی در مدارس و کلینیک‌های مشاوره توصیه می‌شود.
    کلمات کلیدی: 
    شادکامی
    درمان شناختي رفتاري توحيدي
    دانش‌آموزان
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    The Effectiveness of Islamic Cognitive-Behavioral Therapy on Enhancing Happiness in Students
    Abstract: 
    This quantitative study investigated the effectiveness of Islamic Cognitive-Behavioral Therapy (CBT) in enhancing the happiness of students in the Sangar district of Rasht. From a population of 75 junior high school students, 30 who had obtained lower scores on the Oxford Happiness Questionnaire were selected and randomly assigned to either an experimental or a control group. The experimental group received eight sessions of Islamic CBT, while the control group received no intervention. A post-test measurement of happiness was administered to both groups. Data analysis using SPSS-22 software indicated that Islamic CBT significantly increased the level of happiness in the experimental group compared to the control group. The application of Islamic CBT in schools and counseling clinics is recommended.
    Keywords: 
    happiness
    Islamic Cognitive-Behavioral Therapy
    students
    References: 
    • Abd Alrahimi, M. A., Afshar, A. & Biranvand, G. h. (2019). Spiritual intelligence and its effect on the performance of police officers (a case study of Borujerd Police Command). Scientific Journal of Military Psychology, 11(42), 55-65.
    • Alipour, A. & Norbala, A. (1999). Introductory survey On Validity and reliability of oxford happiness inventory in tehran universities. Journal of thought and behavior, 5, 55-63.
    • Basri, A., Alavi Wafa, H. & Rezaei, S. F. (2016). Ways to create mental peace from the perspective of the Holy Quran. Journal of Military Psychology, 8(31), 55-66.
    • Fung. A. L. Ch. (2019). Adolescent Reactive and Proactive Aggression, and Bullying in Hong Kong: Prevalence, Psychosocial Correlates, and Prevention. Journal of Adolescent Health, 6(64), 565-572. 
    • Garcia, C. (2018). HAPPINESS IN UNIVERSITY STUDENTS: A DESCRIPTIVE STUDY FOR EDUCATIONAL IMPROVEMENT. Social and Emotional Learning. Positive Education, 10, 21-25.
    • Hamid, N. (2020).The effectiveness of positive mental imagery of recovery and cognitive behavioral therapy based on religious beliefs on anxiety and life quality in women with breast cancer. learning, 1(51), 1-9.
    • Hastings, O. P. & Roeser, K. (2020). Happiness in Hard Times: Does Religion Buffer the Negative Effect of Unemployment on Happiness? Social Forces, 2 (99), 447-473. 
    • Henk P. Stulp, Jurrijn Koelen, Gerrit G. Glas, Liesbeth Eurelings-Bontekoe (2021). Validation of the apperception test God representations, an implicit measure to assess God representations. Part 3: associations between implicit and explicit measures of God representations and self-reported level of personality functioning. Journal of Spirituality in Mental Health, 23(3), 197-219.
    • Janne, N. & Urdu, H. (2021). Cognitive behaviortherapy for externalizing disorder in children and adolescents in routine clinical care:A systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 10(83), 95-101.
    • Koenig, H. G، et al. (2015). Religious vs. conventional cognitive behavioral therapy for major depression in persons with chronic medical illness: a pilot randomized trial. J Nerv Ment Dis, 203(4), 243-251.
    • Lawrence, O. & Gostin, J. D. (2007). Biomedical Research Involving PrisonersEthical Values and Legal Regulation. JAMA, 7(297),  737-740.
    • Liaghatdar, M. J. Jafari, E. Abedi, M. R. (2008). Reliability and Validity of the oxford happiness inventory among university students in iran. Spanish journal of psychology, 11, 310-313. 
    • Lozano, M. & Sole, A. (2021). Happiness and life expectancy by main occupational position among older workers: Who will live longer and happy? SSM-Popul Health, 13(35), 7-10.
    • Mak, R. (2017). Relationship Between Religious Belief and Happiness: A Systematic Literature Review. Relig Health, 56(5), 1561-1582.
    • Maslach, C. H. , Schaufeli, W. B. & Leiter, M. P. (2001). Job Burnout. Annual Review of Psychology. 52, 397-422.
    • Mojahed a. (2009). Comparison of Islamic oriented and classical cognitive behavioral therapy on mental health of martyrs’ and veterans’ wives. Journal of Fundamentals of Mental Health, 11(44), 91-282.
    • Myers, D. G. (2013). Religious engagement and well-being. In S. David, I. Boniwell, & A. C. Ayers (Eds.), The Oxford handbook of happiness. Oxford: Oxford University Press.
    • Sedrpoushan, N. &Tashakori, A. (2022). Comparison of the Effectiveness of Self-compassion Treatment, Self-compassion based on Monotheistic Teachings, and Treatment based on Acceptance and Commitment on Happiness. Journal of Counseling Research, 21(82), 197-223.
    • Seligman, M. E. (2014). Positive psychology: An introduction: Springer. 221-278. 
    • Seligman, M. E. P. (2002). Authentic happiness. New york:Free press. 
    • Snyder C. R. (2012). Hopelessness and depression: A light in the darkness. Journal social clinical Psychology, 3(23), 347-351. 
    • Tay, L., Li, M., Myers, D. & Diener, E. (2014). Religiosity and subjective well-being: An international perspective Religion and spirituality across cultures (p. 163-175): Springer.
    References: 
    • اکبری، امیرحسین و دیگران (۱۳۹۹). اثربخشی توحید درمانی بر بهبود کنش‌های اجرایی و کاهش پرخاشگری زندانیان مبتلا به اختلال شخصیت. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، ۱۱(۴۱)، ۶۱ـ۹۰.
    • ایثاری‌زاده، مطهره و دیگران (1402). اثربخشی درمان شناختی رفتاری با رویکرد اسلامی در شادکامی و سلامت اجتماعی زنان نابارور. سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت،7(2)، 386ـ392.
    • حمید، نجمه و دیگران (1391). بررسی اثربخشی درمانگری مذهب محور بر میزان امیدواری و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان سینه. مجلۀ پزشکی هرمزگان، 3(16)، 213ـ231.
    • جلالی، محمود و دیگران (۱۳۹۱). اثربخشی کارگاه‌های شادکامی بر کیفیت زندگی دانشجویان دانشگاه اصفهان. دورۀ ۱۲ همایش ملی انجمن مشاورۀ ایران. 
    • فریدمهر، مریم و دیگران (۱۳۹۰). اثربخشی آموزش شادکامی به‌شیوۀ شناختی ـ رفتاری فوردایس بر میزان شادکامی و سلامت روان بیماران مبتلا به سرطان در بیمارستان طالقانی شهر کرمانشاه. دورۀ ۲۸ همایش سالانه انجمن علمی روان‌پزشکان ایران.
    • شریفی‌نیا، محمدحسین (۱۳۹۲). الگوهای روان‌درمانی یکپارچه با معرفی درمان یکپارچۀ توحیدی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    • کمالیان، طوبی (۱۳۸۸). مناسک و رفتارهای دینی و نقش آن در بهداشت روان. همایش کشوری قرآن و طب. یزد: دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی.
    • مصباح، مجتبی (۱۳۹۳). سلامت معنوی از دیدگاه اسلام (مفاهیم، شاخص‌ها، مبانی). تهران: حقوقی.
    • عبادی، بی‌بی نجمه و دیگران (۱۳۹۵). رابطۀ سلامت معنوی با شادکامی در دانشجویان پرستاری. آموزش پرستاری، ۵(۵)، ۲۳ـ۳۰.
    • یکانی‌زاد، امیر و دیگران (۱۴۰۲). اثربخشی آموزش مهارت‌های مثبت‌اندیشی بر سرمایۀ روان‌شناختی و بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان با تأکید بر آموزه‌های دینی. روان‌شناسی و دین، ۱۶(۴)، ۹۵ـ۱۱۲.
    • ییلاق‌بیگی، مانک و منشئی، غلامرضا (۱۳۹۰). ارتباط آموزش قرآن کریم با شادکامی. پژوهش‌های میان‌رشته‌ای قرآن کریم، ۴(2)، ۴۵ـ۵۱.
    • بازدید: 183
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    گشتاسب، مهرداد، میکاییلی، نیلوفر، احمدی محمدآبادی، محمدرضا.(1404) اثربخشی درمان شناختی رفتاری توحیدی بر افزایش شادکامی دانش‌آموزان. فصلنامه روان‌شناسی و دین، 18(3)، 57-68 https://doi.org/10.22034/ravanshenasi.2024.5000503

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    مهرداد گشتاسب؛ نیلوفر میکاییلی؛ محمدرضا احمدی محمدآبادی."اثربخشی درمان شناختی رفتاری توحیدی بر افزایش شادکامی دانش‌آموزان". فصلنامه روان‌شناسی و دین، 18، 3، 1404، 57-68

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    گشتاسب، مهرداد، میکاییلی، نیلوفر، احمدی محمدآبادی، محمدرضا.(1404) 'اثربخشی درمان شناختی رفتاری توحیدی بر افزایش شادکامی دانش‌آموزان'، فصلنامه روان‌شناسی و دین، 18(3), pp. 57-68

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    گشتاسب، مهرداد، میکاییلی، نیلوفر، احمدی محمدآبادی، محمدرضا. اثربخشی درمان شناختی رفتاری توحیدی بر افزایش شادکامی دانش‌آموزان. روان‌شناسی و دین، 18, 1404؛ 18(3): 57-68