روان شناسی و دين

پژوهش حاضر با هدف بررسی و نقد مبانی انسان‌شناختی نظریه گشتالت درمانی پرز از منظر انسان‌شناسی امام علی (ع) در نهج‌البلاغه انجام شد. این تحقیق با روش تحلیل محتوای کیفی و رویکردی تطبیقی-انتقادی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که انسان‌شناسی پرز بر هفت رکن اصلی استوار است: کل‌نگری، پدیدارشناسی (نسبی‌گرایی)، خودنظمی ارگانیزمی، مسئولیت‌پذیری فردگرایانه، حال‌نگری افراطی، طبیعت‌محوری و لذت‌گرایی. نقد این ارکان با تکیه بر متون نهج‌البلاغه آشکار ساخت که انسان‌شناسی پرز به دلیل تقلیل ابعاد وجودی انسان به جسم و غرایز، نادیده گرفتن فطرت الهی و عقل به عنوان ممیز اساسی انسان، تأکید بر فردگرایی افراطی و غفلت از مسئولیت‌های اجتماعی و اخروی، دیدگاهی ناقص، ناکافی و ناکامل ارائه می‌دهد. در مقابل، انسان از منظر امام علی (ع)، موجودی چندبُعدی (شامل بدن، نفس، عقل، قلب، فطرت و روح) است که در شبکه‌ای از روابط با خدا، جامعه و هستی تعریف شده و سعادت او در گرو حرکت متوازن و هدایت‌شده در چارچوب وحی و عقلانیت است. این مقاله نتیجه می‌گیرد که گشتالت درمانی، فاقد عمق فلسفی لازم برای تبیین جایگاه حقیقی انسان و ارائه راهکاری جامع برای سعادت اوست