روان‌شناسی و دین، سال هجدهم، شماره سوم، پیاپی 71، پاییز 1404، صفحات 95-106

    تأثیر حجاب در بهزیستی روان‌شناختی زنان خانه‌دار شهر‌ همدان

    نوع مقاله: 
    پژوهشی
    نویسندگان:
    ✍️ زهره سوزنی / دکتری روان‌شناسی عمومی دانشگاه آزاد کرمانشاه / soozani52@gmail.com
    کریم افشاری‌ نیا / دانشیار گروه روان‌شناسی دانشگاه آزاد کرمانشاه / afshar292@iau.ac.ir
    dor 20.1001.1.20081782.1404.18.3.6.5
    doi 10.22034/ravanshenasi.2025.5002601
    چکیده: 
    پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ بهزیستی روان‌شناختی زنان خانه‌دار محجبه و غیرمحجبه در شهر همدان انجام شد. روش پژوهش از نوع علّی ـ مقایسه‌ای است. جامعۀ آماری شامل کلیۀ زنان خانه‌دار شهر همدان بود که به مراکز مشاوره مراجعه کرده بودند. از میان جامعۀ ۳۰۰ نفری، با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و بر اساس جدول کرجسی و مورگان، ۱۲۰ نفر انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده، پرسش‌نامۀ بهزیستی روان‌شناختی ریف بود که به‌طور تصادفی بین دو گروه شامل ۶۰ زن محجبه و ۶۰ زن غیرمحجبه توزیع گردید. ابزار مورد استفاده پرسش‌نامۀ بهزیستی روان‌شناختی ریف بود و با استفاده از نرم‌افزار SPSS-25 داده‌های گردآوری‌شدۀ پرسش‌نامه مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت که نتایج نشان داد شاخص‌های پذیرش، تسلط بر محیط، رشد شخصی و هدفمندی در زندگی زنان محجبه نمرات مطلوب‌تری داشته‌اند که نشان‌دهندۀ آرامش روانی بیشتر آنان است. در مقابل، در ابعاد استقلال فردی و ارتباط مثبت با دیگران، زنان کم‌حجاب امتیاز بالاتری کسب کردند. به بیان دیگر، این گروه در زمینۀ تصمیم‌گیری مستقل، گسترش روابط اجتماعی و تعریف اهداف شخصی فعال‌تر بوده‌اند، ولی در کل نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن است که بهزیستی روان‌شناختی خانم‌های محجبه نسبت به غیرمحجبه از لحاظ آماری تفاوت معناداری دارد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    The Impact of Hijab on the Psychological Well-being of Housewives in Hamedan
    Abstract: 
    This causal-comparative study aimed to compare the psychological well-being of veiled and non-veiled housewives in Hamedan. The statistical population comprised all housewives who had visited counseling centers in Hamedan. From a population of 300, a sample of 120 individuals was selected via simple random sampling based on the Krejcie and Morgan table. Participants were divided into two groups: 60 veiled women and 60 non-veiled women. Data were collected using Ryff’s Psychological Well-Being Scale and analyzed with SPSS-25 software. The results indicated that veiled women obtained significantly more favorable scores on the indicators of self-acceptance, environmental mastery, personal growth, and purpose in life, suggesting a greater degree of psychological serenity. In contrast, non-veiled women scored higher on the dimensions of autonomy and positive relations with others, indicating greater activity in independent decision-making, expanding social relationships, and defining personal goals. Overall, the findings demonstrate a statistically significant difference in the psychological well-being between veiled and non-veiled housewives.
    References: 
    • Goldenberg, I., & Goldenberg, H. (2008). Family therapy: An overview. Pacific Grove, CA: Brooks/Cole.
    • Halford, W. K. & Sweeper, S. (2013). Trajectories of adjustment to couple relationship separation. Family Process, 52(2), 228-243. https://doi.org/10.1111/famp.12006.
    • Hopkins, N. & Greenwood, R. M. (2013). Hijab, visibility and the performance of identity. European Journal of Social Psychology, 43(5), 438-447. https://doi.org/10.1002/ejsp.1955.
    • Joosub, N. & Ebrahim, S. (2020). Decolonizing the hijab: Muslim women’s narratives on identity and agency. Feminism & Psychology, 30(2), 249-266.
    • Korb, S., Wozniak, M. & Niedenthal, P. M. (2021). Hijab and perception of facial emotions: Cross-cultural differences in Austria and Turkey. Frontiers in Psychology, 12, 642-655. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.642655
    • Mahmud, Y. & Swami, V. (2010). The influence of the hijab (Islamic head-cover) on perceptions of women’s attractiveness and intelligence. Body Image, 7(1), 90-93. https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2009.09.003.
    • Pasha-Zaidi, N. (2015). The hijab effect: An exploratory study of the influence of hijab and religiosity on perceived attractiveness of Muslim women in the US and the UAE. Journal of International Women’s Studies, 16(2), 40-56.
    • Safdar, S. & Jassi, A. (2021). The meanings of the hijab (MOTH): Development and validation of a measure. Asian Journal of Social Psychology, 24(4), 486-500. https://doi.org/10.1111/ajsp.12487.
    • Swami, V., Miah, J., Noorani, N. & Taylor, D. (2014). Is the hijab protective? An investigation of body image and related constructs among British Muslim women. British Journal of Psychology, 105(3), 352-363. https://doi.org/10.1111/bjop.12045.
    References: 
    • اکبرزاده، محمد و شریفی، لیلا (1394). رابطۀ حجاب و عفاف با بهزیستی روانی و عزت‌نفس در زنان متأهل. پژوهش‌های روان‌شناسی کاربردی، ۶(۲)، 531ـ542.
    • جعفرزاده شهربابکی، فاطمه (1400). تأثیر حجاب بر سلامت روانی زنان از منظر آیات و روایات. رویکردهای پژوهشی در علوم اجتماعی،۷(۲۷)، 59ـ67.
    • خدادادی، سعید، صالحی، مصطفی، رضایی، محمدعلی و قربانی‌پور، محمدصادق (1400). اسلام و علوم اجتماعی؛ زمینه‌های تربیت دینی جوانان از نگاه رهبری. فقه و حقوق نوین، 7، 186ـ199.
    • رجبی، عباس (1398). حجاب و نقش آن در سلامت روان. قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    • رضوی، تبسم فاطمه (1401). حجاب برتر، حجاب دیروز یا حجاب امروز. گفتمان اندیشه انتشارات پرستاران جوان، 5(۹).
    • ساپینگتون، اندرو (1394). بهداشت روانی. ترجمۀ حمیدرضا شاهی‌برواتی. تهران: روان.
    • شفیعی ‌مازندرانی، سیدمحمد (1390). چیستی حجاب اسلامی: معناشناسی از منظر آیات. پژوهش‌های فقهی. 
    • صادقی، مریم (1395). بررسی رابطۀ حجاب با ابعاد سلامت روان در دختران دانشجو. روان‌شناسی دین و معنویت، 9(3)، 107ـ120.
    • عبداللهی، رضا (1400). نقش حجاب در سلامت روان. رویش، 49ـ60.
    • علیانسب، مهدی (1389). حجاب و بهداشت روانی. علوم تربیتی و روان‌شناسی. تهران: مهدوی.
    • کازرونی، مریم (1400). مدیریت استرس. تهران: روان
    • کوثری، محمد (1387). حجاب و آثار آن بر امنیت روانی خانواده. تهران: ققنوس.
    • مطیرزاده ‌معرف، سکینه، محمدی، محمدمهدی و هاشمی، سیدمحسن (1396). بررسی تأثیر حجاب بر بهداشت جسمی و روانی زنان. علوم رفتاری، 85، 258ـ272
    • مشهدی ‌فراهانی، ملکه (1402). بهداشت روانی. تهران: رشد.
    • موسوی، سید‌ولی‌الله، رضایی، سجاد، قربان‌پور لفمجانی، امیر و هاشمی، سیده محبوبه (1400). تأثیر نوع پوشش (حجاب کامل، متعارف و نامتعارف) بر اضطراب اجتماعی، نگرانی و نارضایتی از تصویر بدنی دختران دانشجو. پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری، ۶(۵۴)، 25ـ38.
    • نوری، الهام و اکبری، زهرا (1396). رابطۀ دین‌داری و پایبندی به حجاب با سلامت روان و رضایت از زندگی. پژوهش‌های روان‌شناسی دین، (۲)، 111ـ122.
    • هوشیاری، زهرا و رحمتی، علی (1397). بررسی نقش حجاب در ارتقای سلامت روانی زنان. مطالعات روان‌شناسی زنان، ۵(۱).
    • فرهوش، سمیه، عرفانی، لیلا و حبیب‌اللهی، سعیده (1398). حجاب و سلامت روانی: یک بررسی تطبیقی. علوم اجتماعی، ۱۲(۴۷)، 331ـ346.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    سوزنی، زهره، افشاری‌ نیا، کریم.(1404) تأثیر حجاب در بهزیستی روان‌شناختی زنان خانه‌دار شهر‌ همدان. فصلنامه روان‌شناسی و دین، 18(3)، 95-106 https://doi.org/10.22034/ravanshenasi.2025.5002601

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    زهره سوزنی؛ کریم افشاری‌ نیا."تأثیر حجاب در بهزیستی روان‌شناختی زنان خانه‌دار شهر‌ همدان". فصلنامه روان‌شناسی و دین، 18، 3، 1404، 95-106

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    سوزنی، زهره، افشاری‌ نیا، کریم.(1404) 'تأثیر حجاب در بهزیستی روان‌شناختی زنان خانه‌دار شهر‌ همدان'، فصلنامه روان‌شناسی و دین، 18(3), pp. 95-106

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    سوزنی، زهره، افشاری‌ نیا، کریم. تأثیر حجاب در بهزیستی روان‌شناختی زنان خانه‌دار شهر‌ همدان. روان‌شناسی و دین، 18, 1404؛ 18(3): 95-106